Tu bije serce medycyny

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu tworzy europejskie centrum doskonałości w obszarze niewydolności serca. Jako jedna z trzech polskich instytucji naukowych znalazł się w gronie laureatów ostatniego konkursu „Teaming for Excellence” programu Horyzont Europa i otrzyma 30 mln euro dofinansowania.

„Teaming for Excellence” to jeden z najbardziej prestiżowych grantów europejskich, którego głównym celem jest tworzenie nowych Centrów Doskonałości w krajach UE o mniejszym potencjale badawczym poprzez nawiązanie ścisłej współpracy z najlepszymi instytucjami naukowymi z innych państw.   Co ważne, oceniany jest zarówno dorobek wybitnych badaczy, jak i potencjał całej instytucji do wejścia do europejskiej elity naukowej.

– Od lat mówiąc o Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu z dumą dodajemy – najlepsza polska uczelnia medyczna w światowych rankingach. Teraz mamy kolejny powód do dumy – mówi rektor UMW prof. Piotr Ponikowski.

To kierowany przez niego Instytut Chorób Serca stworzy Centrum Doskonałości RAPTOR-HF. Międzynarodowe konsorcjum złożone jest także z Charité – Universitätsmedizin Berlin oraz University of Oxford. Współpraca z partnerami należącymi do światowej czołówki gwarantuje transfer najlepszych praktyk i doświadczeń.

Zespół projektowy, którego liderem jest Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, otrzyma od Komisji Europejskiej 15 mln euro.  Drugą, równoważną, część finansowania przekaże Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

– Kiedy zaczynałem swoją pracę naukową, odbyłem dwuletni staż w Royal Brompton Hospital w Londynie. Ten ośrodek uchodził za mekkę europejskiej kardiologii. Był to modelowy przykład połączenia procesu naukowego, dydaktycznego i klinicznego – kardiologiczny think-tank. Doświadczyłem wtedy, jak może wyglądać organizacja procesu naukowego integralnie związanego z działalnością kliniczną; zrozumiałem, jak ważny jest mentor i regularne omawianie wyników pracy i pojawiających się problemów. To miejsce przyciągało wówczas najbardziej ambitnych młodych ludzi z całej Europy. I nie zawiodło ich oczekiwań. Wielu spośród tych, których wtedy poznałem w Brompton, kieruje dziś najlepszymi ośrodkami kardiologicznymi na całym świecie. Trzydzieści lat temu nie przypuszczałem, że dziś we Wrocławiu dostaniemy szansę stworzenia podobnego ośrodka – przyznaje prof. Piotr Ponikowski.

Projekt, który potrwa sześć lat, pozwoli stworzyć unikatowe w Polsce centrum wspierające w innowacyjny sposób badania prowadzone na uczelni – autonomiczne w zakresie zarządzania programem badawczym, ale również silnie osadzone w strukturach UMW i ściśle współpracujące z Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym we Wrocławiu. RAPTOR-HF to projekt kompleksowy – od organizacji pracy naukowej, przez współpracę międzynarodową, zarządzanie projektami, rozwój kadr i efektywne wykorzystanie infrastruktury klinicznej, po zwiększenie zdolności do przyciągania młodych badaczy z zagranicy oraz skutecznego konkurowania o kolejne środki europejskie.

RAPTOR-HF będzie pełnił funkcję ośrodka integrującego i wzmacniającego badania translacyjne w obszarze niewydolności serca – choroby, która pozostaje jedną z głównych przyczyn zachorowalności i śmiertelności w Europie. Punktem wyjścia dla prac naukowych będą realne problemy kliniczne, a ich celem – rozwiązania możliwe do wykorzystania w praktyce lekarskiej.

– Chcemy odejść od modelu, w którym wszyscy chorzy są leczeni w ten sam sposób – przyszłość to medycyna precyzyjna, czyli „szyta na miarę”. Niewydolność serca ma różne przyczyny i odmienny przebieg, dlatego kluczowe jest lepsze dopasowanie terapii do konkretnego pacjenta – tłumaczy dr Michał Tkaczyszyn z Instytutu Chorób Serca USK oraz Katedry Kardiologii UMW. – Dzięki projektowi możliwe będzie dokładniejsze rozpoznawanie różnych postaci niewydolności serca oraz skuteczniejsze dobieranie metod postępowania. Oznacza to szansę na mniejszą liczbę hospitalizacji oraz wcześniejsze wykrywanie choroby u osób narażonych na jej rozwój, a w przyszłości – nowe metody diagnostyczne i leki.

Do konkursu „Teaming for Excellence” wpłynęło 340 zgłoszeń. Do drugiego etapu zakwalifikowano 67 wniosków, z których niezależni eksperci wybrali 19 najlepszych. Pod uwagę brany był nie tylko bardzo dobry pomysł naukowy.

– Trzeba było pokazać, że instytucja jest gotowa, przy wsparciu uznanych partnerów międzynarodowych, stworzyć nowoczesne centrum doskonałości, które będzie rozwijać współpracę międzynarodową oraz mieć realny wpływ na rozwój nauki i innowacji. Oceniana była nie tylko jakość badań, ale także wiarygodność planu rozwoju centrum, sposób zarządzania nim, stabilność finansowa, kwestie prawne oraz strategia zapewnienia trwałości centrum po zakończeniu finansowania. Przygotowanie wniosku wymagało ścisłej współpracy wielu jednostek uczelni – podkreśla Elżbieta Olejnik, kierująca Centrum Zarządzania Projektami.

Wniosek konkursowy przygotowali: prof. Piotr Ponikowski, prof. Ewa Jankowska, dr hab. Jan Biegus, prof. UMW i dr Michał Tkaczyszyn z Instytutu Chorób Serca, dr Agnieszka Matera-Witkiewicz, prof. UMW, kierująca Biobankiem UMW, Elżbieta Olejnik, dr Renata Sierżant i dr Renata Skibior-Błaszczyk z Centrum Zarządzania Projektami, kwestor Monika Guzikowska i jej zastępczyni Dorota Janus, Anna Oleńska, dyrektor-koordynator Zespołu Radców Prawnych, Jakub Sojka, dyrektor Centrum Transferu Technologii, Joanna Ciapała i Joanna Zawadzka z Działu Spraw Pracowniczych, Izabela Czeszek z Biblioteki Głównej oraz Dariusz Urbaniak z Centrum Informatycznego i Katarzyna Wołyńska z Działu Komunikacji i Marketingu.

fot. Krzysztof Ćwik