25-lecie fizjoterapii na UMW

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu (UMW) świętował 25-lecie kształcenia na kierunku fizjoterapia. Jubileusz był okazją do dyskusji na temat rozwoju tej dziedziny oraz wyzwań, przed jakimi stoją współcześni specjaliści. Wydarzenie, będące częścią Ogólnopolskiej Konferencji "Fizjoterapia Interdyscyplinarna Wrocław 2026", zgromadziło przedstawicieli środowiska akademickiego, klinicznego i zawodowego z całego kraju.

– Spotkaliśmy się, aby uczcić naszą kolejną rocznicę, ale też integrować środowisko oraz wymieniać się wiedzą – mówił dr Krzysztof Aleksandrowicz z Zakładu Fizjoterapii Klinicznej i Rehabilitacji Wydziału Fizjoterapii UMW, przewodniczący komitetu organizacyjnego konferencji. – Zależało nam także na uhonorowaniu najbardziej zasłużonych, zarówno byłych, jak i obecnych, nauczycieli akademickich, którzy wnieśli największy wkład w powstanie i rozwój kierunku na Akademii Medycznej, a następnie Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. Wspólne podziękowania oraz spotkanie w tak uroczystych okolicznościach były okazją do wzruszających wspomnień i wymiany doświadczeń kilku pokoleń lekarzy, fizjoterapeutów oraz pracowników administracji, którzy przez ostatnie ćwierćwiecze tworzyli fizjoterapię na UMW.

Emerytowani pracownicy:
prof. Ludwika Sadowska
prof. Dariusz Patrzałek
prof. Andrzej Kierzek
prof. Małgorzata Paprocka-Borowicz
dr hab. Andrzej Pozowski, prof. UMW
dr hab. Jadwiga Kuciel-Lewandowska
mgr Irena Baściuk
mgr Małgorzata Szybińska
dr Iwona Demczyszak
dr Roman Heider

Długoletni pracownik nadal pracujący na UMW:
prof. Piotr Wiland

Długoletni pracownicy nadal pracujący na Wydziale Fizjoterapii UMW:
dr Bożena Bogut
dr Wojciech Laber
dr Krzysztof Aleksandrowicz
dr Żanna Fiodorenko-Dumas prof. UMW
dr hab. Edyta Sutkowska
mgr Katarzyna Opalińska

W programie spotkania znalazły się warsztaty oraz 60 wykładów pokazujących szeroki przekrój współczesnej fizjoterapii – od pracy z chorymi ortopedycznymi, neurologicznymi, kardiologicznymi, pulmonologicznymi i onkologicznymi, przez uroginekologię, opiekę na intensywnej terapii, aż po choroby rzadkie, lecznictwo uzdrowiskowe oraz wiek rozwojowy, senioralny i fizjoterapię stomatognatyczną. Ważnym wątkiem było także wykorzystanie nowych technologii w praktyce klinicznej, m.in. rehabilitacja robotyczna, wirtualna rzeczywistość, telerehabilitacja, biofeedback, elektrostymulacja oraz rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji.

Ćwierć wieku kształcenia na UMW

Nie zabrakło wystąpień poświęconych 25-leciu fizjoterapii akademickiej. Kierunek ten, zanim trafił na uczelnie medyczne, prowadziły akademie wychowania fizycznego, kształcąc magistrów rehabilitacji ruchowej. Uprawnienia do wykonywania zawodu dawało też ukończenie dwuletnich medycznych szkół zawodowych. Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu kształci fizjoterapeutów od 25 lat – najpierw w ramach Wydziału Nauk o Zdrowiu, a od 2024 r. w odrębnej jednostce.

– Uruchomienie fizjoterapii na ówczesnej Akademii Medycznej we Wrocławiu i innych uczelniach medycznych było dla nas przełomowym momentem – zauważyła dr Żanna Fiodorenko-Dumas, prof. UMW z Zakładu Fizjoterapii Klinicznej i Rehabilitacji Wydziału Fizjoterapii UMW. Wspominała też początki, które wymagały ogromnego zaangażowania niewielkiego zespołu. – Pod koniec lat 90. w kilka osób tworzyliśmy kierunek od podstaw. Sami przygotowywaliśmy zajęcia, dokumenty, pisma i sprawy organizacyjne. Byliśmy młodzi, pełni zapału i przekonani, że tworzymy coś ważnego – dodała.

Jej zdaniem dziś kształcenie odbywa się w zupełnie innych warunkach. Uczelnie korzystają z nowoczesnych technologii, zasobów cyfrowych, metod symulacyjnych i fantomów, które pozwalają bezpiecznie ćwiczyć umiejętności potrzebne później w praktyce klinicznej. Zmienił się także sam student. – Jest bardziej wymagający, więcej oczekuje i chce uczyć się rzeczy praktycznych, co mobilizuje nas do ciągłego rozwoju – wyjaśniła.

Współczesna fizjoterapia to już nie tylko rehabilitacja po urazach czy wsparcie osób z niepełnosprawnościami. Dziś ta dziedzina wkracza w profilaktykę, prehabilitację, opiekę pozabiegową, geriatrię oraz terapię osób z wielochorobowością, oferując coraz bardziej specjalistyczne ścieżki rozwoju.

Od ustawy do nowych kompetencji

Konferencja była także okazją do podsumowania 10-lecia podpisania przez Prezydenta RP Ustawy o zawodzie fizjoterapeuty. Prof. Zbigniew Śliwiński, przewodniczący komitetu naukowego konferencji, podkreślił, że nowe przepisy zmieniły znacznie więcej niż tylko kwestie formalne.

– Pokazały, że fizjoterapeuta jest samodzielnym zawodem medycznym, z własną odpowiedzialnością i realną rolą w procesie leczenia. Postawiły też wyraźną granicę między profesjonalną terapią a działaniami osób, które nie mają odpowiedniego przygotowania – wyjaśnił, zwracając uwagę, że autonomia oznacza nie tylko większe uprawnienia, ale przede wszystkim odpowiedzialność za diagnozę, plan terapii i edukację pacjenta. – Fizjoterapia nie jest jednorazową interwencją, wymaga powtarzalności, współpracy i zaangażowania chorego – dodał profesor.

Prelegent wskazał również, że autonomia zapisana w ustawie powinna iść w parze z konkretnymi kompetencjami w praktyce. Wśród najważniejszych obszarów wymieniał m.in. możliwość kierowania pacjentów na badania obrazowe, uporządkowanie dostępu do leków potrzebnych przy wybranych procedurach oraz rozwiązania dotyczące pacjentów z ostrym bólem, którzy czasowo nie są zdolni do pracy. Jak podkreślał, nie chodzi o przejmowanie zadań innych specjalistów, ale o to, by fizjoterapeuta mógł skuteczniej i bezpieczniej prowadzić oraz leczyć pacjenta, skracając jego drogę przez system.

Ważnym elementem jego wystąpienia była także współpraca interdyscyplinarna. Skuteczna opieka nad chorym wymaga porozumienia lekarzy, fizjoterapeutów, psychologów, terapeutów zajęciowych, dietetyków i techników ortopedów, a nie rywalizacji między nimi.

Czym jest kompleksowa fizjoterapia?

O współczesnym rozumieniu tej dziedziny mówił z kolei dr hab. Maciej Krawczyk, prof. AWF. Konsultant krajowy w dziedzinie fizjoterapii przypomniał, jak długą drogę przeszła ona w Polsce – od czasów, gdy w wielu szpitalach rola fizjoterapeutów była marginalizowana, do momentu, w którym zyskali status samodzielnego zawodu medycznego. Podkreślał też, że fizjoterapii nie można postrzegać wyłącznie przez pryzmat procedur. – Pacjent nie przychodzi na zabiegi, tylko do konkretnego specjalisty, który bada, planuje terapię i prowadzi go przez proces leczenia – wyjaśnił konsultant.

W tym ujęciu kluczowe znaczenie ma połączenie kompleksowości z personalizacją. Dr hab. Maciej Krawczyk, prof. AWF, zwrócił uwagę, że sama liczba zastosowanych metod nie przesądza o jakości terapii. Najważniejsze jest ich dopasowanie do konkretnego człowieka: jego stanu, chorób współistniejących, codziennych aktywności, ról społecznych i celów życiowych. Ważnym elementem jest także ich wspólne definiowanie.

– Fizjoterapeuta jest przede wszystkim edukatorem. Rozmawia z pacjentem, tłumaczy, zmniejsza lęk i pomaga mu odzyskać poczucie wpływu na własne leczenie – mówił. Ekspert odniósł się również do nowych technologii. Choć sztuczna inteligencja może wspierać specjalistów, nigdy – jego zdaniem – nie zastąpi ich wiedzy klinicznej ani relacji z pacjentem.

Konferencji towarzyszyła aukcja prac przekazanych przez Akademię Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu pt. "Sztuka daje Radość". Dochód z niej został przekazany na rzecz dzieci z niepełnosprawnościami, podopiecznych Stowarzyszenia św. Celestyna w Mikoszowie.

Organizatorem konferencji był Wydział Fizjoterapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu oraz Polskie Towarzystwo Fizjoterapii – Oddział Dolnośląski, wspierane przez Fundację UMW.

Galeria zdjęć >>

Fot. Tomasz Walów