Berberyna i „leaky gut”. Jelita punktem zapalnym chorób przewlekłych

Zakażenia jelitowe często postrzegamy jako krótkotrwały epizod: kilka dni objawów i powrót do normalnego funkcjonowania. Dla części pacjentów ten schemat się jednak nie sprawdza. Mimo ustąpienia biegunki i prawidłowych wyników badań dolegliwości jelitowe potrafią utrzymywać się tygodniami, a nawet miesiącami, wyraźnie obniżając komfort życia.

Coraz więcej danych wskazuje, że problemem nie jest wyłącznie sama infekcja, lecz jej wpływ na barierę jelitową. Nabłonek jelita pełni funkcję ochronną, a w przebiegu kampylobakteriozy bakterie oddziałują bezpośrednio na komórki jelitowe, osłabiając połączenia między nimi. Gdy bariera traci szczelność, łatwiej dochodzi do przenikania czynników podtrzymujących stan zapalny — nawet po eliminacji patogenu.

To wyjaśnia, dlaczego część pacjentów długo po przebytej infekcji nie odzyskuje pełnego komfortu trawiennego. Organizm formalnie zwalczył zakażenie, ale jelito może pozostawać w stanie funkcjonalnego osłabienia i wymagać czasu na regenerację.

– W przeprowadzonych przez nas badaniach wykazaliśmy, że berberyna pokonuje obie te sytuacje problemowe jednocześnie – podkreśla dr Duda-Madej. – To dwutorowe działanie jest szczególnie istotne, bowiem nawet po ustaniu infekcji sama bariera może pozostać osłabiona, co sprzyja przedłużającym się objawom.

W tym kontekście interesujące są obserwacje dotyczące berberyny. W badaniach laboratoryjnych wykazywała ona działanie dwutorowe: z jednej strony ograniczała rozwój bakterii oraz ich zdolność do tworzenia biofilmu, z drugiej — wzmacniała połączenia między komórkami nabłonka jelitowego. Oznacza to wsparcie nie tylko w walce z czynnikiem zakaźnym, lecz także w odbudowie bariery jelitowej.

Jak dodaje badaczka, „jednym z powodów utrzymujących się dolegliwości może być tzw. rozszczelnienie bariery jelitowej, czyli stan sprzyjający przepuszczalności antygenów bakteryjnych oraz mediatorów stanu zapalnego”.

Choć wyniki te nie przekładają się jeszcze bezpośrednio na zalecenia kliniczne, jasno pokazują zmianę myślenia o zakażeniach jelitowych. Skuteczne zdrowienie nie kończy się na eliminacji patogenu — równie ważna jest odbudowa jelita, która może decydować o tym, czy objawy ustąpią całkowicie, czy pozostaną na dłużej.