Celowane terapie w AZS

Atopowe zapalenie skóry to choroba, która wpływa nie tylko na skórę, ale także na sen, koncentrację i tempo codziennego życia. Przez lata leczenie opierało się na lekach działających ogólnoustrojowo, nierzadko obciążających pacjenta. Teraz do praktyki wchodzą terapie celowane — leki, które nie tłumią całej odporności, lecz precyzyjnie wygaszają cytokiny odpowiedzialne za świąd i przewlekły stan zapalny.

Dlaczego AZS nie jest „jedną chorobą”?
Pacjenci różnią się profilem zapalnym: u wielu dominuje szlak IL-4/IL-13, u innych większą rolę odgrywają IL-17 lub IL-22. Te różnice tłumaczą, dlaczego część chorych nie reaguje na standardowe schematy. Terapie celowane umożliwiają trafienie w konkretny mechanizm choroby — nie w ogólny stan zapalny.

Nowoczesne leki + pielęgnacja: duet, który naprawdę działa
Dupilumab blokuje IL-4/IL-13 i szybko redukuje świąd; tralokinumab i lebrikizumab celują wyłącznie w IL-13 i najlepiej sprawdzają się u pacjentów z wyraźnym fenotypem Th2; nemolizumab łagodzi świąd poprzez blokadę receptora IL-31, a inhibitory JAK zatrzymują sygnały zapalne wielu cytokin wewnątrz komórek. Efekt? Szybsza poprawa i mniej działań niepożądanych — świąd często ustępuje już po kilku dniach.
Jednocześnie terapie celowane nie odbudowują bariery naskórkowej, dlatego drugą połowę leczenia stanowi pielęgnacja: emolienty, unikanie drażniących czynników i stabilne warunki środowiskowe. To właśnie połączenie leczenia ogólnego i pielęgnacji daje trwałą poprawę i stabilizuje chorobę.

Przyszłość: terapia szyta na miarę
Wrocławski zespół podkreśla, że kolejnym etapem będzie personalizacja leczenia — identyfikacja biomarkerów, które pozwolą dobrać terapię do indywidualnego profilu zapalnego. Trwające badania nad nowymi cząsteczkami, takimi jak rocatinlimab czy amlitelimab, mogą jeszcze poszerzyć wachlarz możliwości terapeutycznych.

Przeczytaj więcej

Materiał powstał na podstawie publikacji: https://doi.org/10.3390/jcm14145053

Autorzy i autorki: Karol Biliński, Katarzyna Rakoczy, Anna Karwowska, Oliwia Cichy, Aleksandra Wojno, Agata Wojno, Julita Kulbacka, Małgorzata Ponikowska

J. Clin. Med. 2025, 14(14), 5053; Anti-Inflammatory Therapies for Atopic Dermatitis: A New Era in Targeted Treatment