Cichy problem: nadciśnienie u młodych dorosłych

Nadciśnienie tętnicze kojarzy się zwykle z chorobą wieku średniego i starszego. Nowe wyniki wrocławskiego badania PICTURE realizowanego przez Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, współfinansowanego przez Urząd Miejski Wrocławia pokazują jednak, że problem ten wcale nie omija osób młodych – a co więcej, bardzo często pozostaje nierozpoznany. 

Naukowcy z Wrocławia przebadali ponad tysiąc dorosłych w wieku 25–49 lat – rodziców dzieci uczestniczących w badaniu PICTURE - i sprawdzili, jak często występuje u nich podwyższone ciśnienie oraz jakie czynniki ryzyka odgrywają kluczową rolę.

Co piąty czterdziestolatek z nadciśnieniem

Okazało się, że nadciśnienie dotyczy aż 18 proc. badanej populacji. W grupie poniżej 40. roku życia stwierdzono je u 13 proc. osób, a wśród uczestników w wieku 40–49 lat – już u 20 proc. 

- Szczególnie niepokojące jest to, że ponad połowa przypadków była wcześniej nierozpoznana – zauważa dr Katarzyna Połtyn-Zaradna z Zakładu Badań Populacyjnych i Profilaktyki Chorób Cywilizacyjnych na Wydziale Nauk o Zdrowiu UMW. – Aż 60 proc. młodszych uczestników oraz ponad 50 proc. osób po czterdziestce nie wiedziało, że ma zbyt wysokie ciśnienie, dopóki nie zostało ono zmierzone w trakcie badania.

Badanie PICTURE (Population Cohort Study of Wroclaw Citizens) to wieloletni projekt obserwacyjny, w którym analizuje się stan zdrowia mieszkańców Wrocławia – zarówno dzieci, jak i ich rodziców. Dzięki temu możliwe jest dokładne poznanie stylu życia, czynników środowiskowych i medycznych wpływających na rozwój chorób cywilizacyjnych. W prezentowanej analizie skupiono się na dorosłych uczestnikach w wieku poniżej 50. roku życia.

Jakie czynniki sprzyjały nadciśnieniu? 

Najsilniej powiązane były z nim: otyłość, palenie papierosów, nieprawidłowy poziom lipidów oraz rodzinne występowanie choroby. Osoby z otyłością miały ponad czterokrotnie wyższe ryzyko nadciśnienia niż osoby z prawidłową masą ciała, a u palaczy ryzyko było ponad dwukrotnie większe. U młodszych dorosłych kluczowe znaczenie miała nadmierna masa ciała – ryzyko nadciśnienia było wyższe aż siedmiokrotnie.

Wyniki pokazują również wyraźne różnice między płciami. W grupie 40–49 lat nadciśnienie występowało u co trzeciego mężczyzny, ale tylko u co ósmej kobiety. Oznacza to, że młodzi mężczyźni stanowią szczególnie zagrożoną grupę, wymagającą większej uwagi w profilaktyce.

Dlaczego to tak ważne? 

Nieleczone nadciśnienie od młodych lat zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu, chorób nerek oraz zaburzeń poznawczych w przyszłości. Im wcześniej pojawia się problem, tym dłużej uszkadza naczynia krwionośne i narządy wewnętrzne. Tymczasem wiele osób w wieku 20–40 lat rzadko mierzy ciśnienie, wychodząc z założenia, że są „za młode na takie choroby”.

Autorzy badania podkreślają, że większość wykrytych przypadków nadciśnienia była związana z czynnikami modyfikowalnymi. Oznacza to, że poprzez zdrową dietę, regularną aktywność fizyczną, utrzymanie prawidłowej masy ciała i rezygnację z palenia można skutecznie zapobiegać rozwojowi choroby.

Wnioski z projektu PICTURE 

Profilaktyka nadciśnienia powinna zaczynać się jak najwcześniej. Regularny pomiar ciśnienia to proste, tanie i skuteczne narzędzie, które może uchronić przed poważnymi powikłaniami w przyszłości. Badanie PICTURE pokazuje, że warto po nie sięgać jak najwcześniej – zanim „cichy zabójca” zdąży wyrządzić szkody.