Ćwiczenia a stopa cukrzycowa

Przez lata panowało przekonanie, że przy stopie cukrzycowej jedyną bezpieczną strategią jest ścisłe odciążenie chorej kończyny. Najnowszy przegląd przygotowany przez badaczki z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego pokazuje jednak, że odpowiednio dobrane ćwiczenia mogą wspierać leczenie — a nie je utrudniać.

Ruch jako element terapii — co daje i jak go bezpiecznie wdrażać

Pacjenci ze stopą cukrzycową często rezygnują z aktywności z obawy przed bólem lub pogorszeniem owrzodzenia, ale unieruchomienie prowadzi do spadku siły mięśniowej, gorszego krążenia i większego ryzyka powikłań. Badania wskazują, że dobrze dobrane ćwiczenia mogą poprawiać kontrolę glikemii, wspierać mikrokrążenie, łagodzić stan zapalny i przyspieszać gojenie. Kluczowe jest indywidualne dopasowanie aktywności: od ćwiczeń kończyn dolnych w odciążeniu, przez izometrię i pracę nad mobilnością, po ćwiczenia górnych partii ciała; w niektórych przypadkach pomocne bywa środowisko wodne lub specjalistyczny sprzęt rehabilitacyjny. Jak podkreśla dr hab. Edyta Sutkowska: „Najważniejsza jest personalizacja — każdy pacjent potrzebuje innego zestawu ćwiczeń.”

Co mówią dowody?

Analiza badań klinicznych i eksperymentalnych jednoznacznie wskazuje, że funkcjonalnie dostosowana aktywność powinna być elementem terapii na każdym etapie leczenia stopy cukrzycowej. Ćwiczenia wzmacniają układ mięśniowo-naczyniowy, zwiększają mobilność i przygotowują pacjentów do dalszej rehabilitacji, również po ewentualnych zabiegach chirurgicznych.

Nowa równowaga w leczeniu

Aktywność fizyczna nie zastępuje odciążenia chorej stopy, ale stanowi jego ważne uzupełnienie. Wyjątkiem są stany ostre, takie jak sepsa czy aktywna faza stopy Charcota. Dobrze zaplanowane ćwiczenia zwiększają poczucie sprawczości, poprawiają jakość życia i mogą zmniejszać ryzyko niepełnosprawności — to ważna zmiana w podejściu klinicznym i edukacji pacjentów.

Przeczytaj więcej

Materiał powstał na podstawie artykułu:
DOI: 10.3390/biomedicines13071752

Autorki: Edyta Sutkowska, Anna Korzon-Burakowska, Karolina Biernat

Biomedicines 2025, On the Merits of Targeted and Individualized Physical Exercise in Persons with Diabetic Foot Disease—From Controversies to Consensus