Dezinformacja uderza w bezpieczeństwo

Na pierwszy rzut oka – odległe światy o zupełnie odmiennych doświadczeniach. Choć tematyka jest zupełnie inna, przy dezinformacji w grę wchodzą dokładnie te same mechanizmy. Muzeum Auschwitz-Birkenau od kilkunastu lat prowadzi systematyczną pracę u podstaw w zakresie nieprawdziwych i szkodliwych informacji upowszechnianych w międzynarodowej przestrzeni publicznej. Ich obszarem specjalizacji są przekłamania historyczne, ale też reakcja na zmasowane ataki dezinformacyjne wymierzone w samą instytucję. 

Rzecznik prasowy Muzeum Bartosz Bartyzel przyznaje, że jeszcze kilka lat temu na przedstawiane przez niego informacje o szkodliwych treściach celowo wprowadzających opinię publiczną w błąd, były traktowane co najwyżej z lekceważeniem. Sytuacja się diametralnie zmieniła.

Dziś Minister Spraw Zagranicznych w swoim ostatnim expose wskazał walkę z dezinformacją jako jedno z kluczowych zadań w obszarze bezpieczeństwa. Około 35% wszystkich fake newsów w polskiej sieci dotyczy zdrowia – jest to drugi najpopularniejszy temat. Dlatego właśnie rok 2026 na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu zaplanowaliśmy pod kątem walki z dezinformacją w obszarze zdrowia. Nie mamy wątpliwości, że zdrowiej wiedzieć! Dlatego też pojechaliśmy się wymienić doświadczenia z ekspertami, którzy zapracowali na miano światowego benchamarku.

- Kluczowe znaczenie ma budowanie świadomości społecznej wśród odbiorców treści internetowych w każdym wieku. Bez uruchomienia krytycznej i uważnej analizy dostarczanych nam treści, będziemy niezwykle podatni na coraz sprawniej przygotowane kampanie dezinformacyjne. Mierzymy się z maszynerią technologiczną, dlatego warto pamiętać, że zaufanie do źródeł ma fundamentalne znaczenie - podkreśla dr Dorota Sikora na co dzień popularyzująca osiągnięcia naukowe pracowników Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Ekspertka zachęca do sprawdzania źródeł i weryfikacji danych, na które powołują się autorzy oraz budowania wiedzy na podstawie informacji dostarczanych przez instytucje, do których wiarygodności nie możemy mieć wątpliwości. 

- Walka z mitami medycznymi jest jednym z kluczowych filarów powstającego przy naszej uczelni Centrum Odkryć Medycznych – przypomina jego dyrektorka Wioletta Samborska. – To zadanie, które wpisane jest w DNA naszej jednostki. Już dziś wychodzimy na zewnątrz, starając się docierać do ludzi, którzy dotąd być może informacji o mitach medycznych nie weryfikowali. 

Jedną z takich inicjatyw jest trwająca w Rynku we Wrocławiu wystawa „Czy wiesz, że…?”, która odkrywa zaskakujące fakty i obala popularne mity o przełomach w medycynie. Pozwala odbiorcom poznać odkrycia, które zmieniły świat. Każda plansza to pytanie, mit i prawdziwa historia, która może zaskoczyć, a przede wszystkim uruchamia w odbiorcach krytyczne myślenie o tym, co zbyt często i zbyt łatwo przyjmują za pewnik.

- Nasze działania opieramy na rzetelnych danych – wspólnie z Brand24 analizujemy trendy w tym obszarze, by na bieżąco reagować na nabierające znaczenia kłamstwa funkcjonujące w obszarze zdrowia – przekonuje Wiktoria Król-Cieciorowska z Centrum Odkryć Medycznych UMW. 

Wyjazd do Muzeum Auschwitz-Birkenau był podyktowany chęcią wymiany dobrych praktyk. Działalność tej jednostki to światowy benchmark w zakresie walki z dezinformacją. Jej tematyka jest wtórna – mechanizm działania pozostaje ten sam.

- Wyjście poza swój obszar funkcjonowania i współpraca pomiędzy instytucjami reprezentującymi różne środowiska to szansa dla nas wszystkich. Bezpieczeństwa nie powinniśmy rozdrabniać na branże, tylko działać systemowo – mamy te same problemy, te same wyzwania, każdy z nas inne, cenne dla wszystkich doświadczenia – ucząc się od siebie, wzajemnie się wzmacniamy. Instytucjonalnie bardzo na tym zyskujemy – dodaje Monika Maziak, dyrektorka Biura Rektora UMW.