Hydrożel podawany do stawu

Na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu powstają projekty, które rozwijają nowoczesne metody podawania leków. W wielu przypadkach o skuteczności terapii decyduje nie tylko sama substancja lecznicza, ale także sposób jej dostarczenia do organizmu. Odpowiednio zaprojektowany system podania może sprawić, że lek działa dłużej, skuteczniej i jest wygodniejszy dla pacjenta.

Jednym z takich projektów są badania dr Doroty Wójcik-Pastuszki realizowane w ramach nanograntu programu "Młodej Nauki” w Katedrze i Zakładzie Chemii Fizycznej i Biofizyki we współpracy z prof. dr hab. Witoldem Musiałem. Naukowczyni pracuje nad hydrożelem przeznaczonym do podania bezpośrednio do stawu. Preparat oparty na hialuronianie sodowym ma umożliwiać stopniowe uwalnianie fosforanu sodowego prednizolonu – leku o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym.

– Zainteresowanie tym tematem wynika z badań nad różnymi preparatami podawanymi bezpośrednio do stawu. Opracowywane są między innymi układy na bazie hialuronianu sodowego zawierające leki przeciwbólowe lub znieczulające, takie jak diklofenak czy bupiwakaina. Prowadzone są także badania nad specjalnymi wszczepami dostawowymi, które mogą stopniowo uwalniać leki przeciwbólowe i przeciwzapalne– wyjaśnia dr Dorota Wójcik-Pastuszka.

Hydrożel jako nośnik leku

Hydrożele to materiały, które w dużej części składają się z wody i mają strukturę przypominającą naturalne tkanki organizmu. Dzięki temu są dobrze tolerowane przez organizm i coraz częściej wykorzystuje się je jako nośniki substancji leczniczych.

W projekcie wykorzystano hydrożel oparty na hialuronianie sodowym – substancji naturalnie występującej w płynie stawowym.

– Hialuronian sodowy odpowiada za lepkość i właściwości smarujące płynu stawowego. Dzięki temu wspiera prawidłową funkcję stawów. Zastosowanie go jako składnika hydrożelu sprawia, że wstrzykiwany preparat będzie bardziej zgodny z naturalnym środowiskiem stawu i może zapewniać stopniowe uwalnianie leku dokładnie tam, gdzie jest potrzebny – tłumaczy badaczka.

Do hydrożelu wprowadzony zostanie prednizolon w postaci fosforanu sodowego. Dzięki temu lek będzie uwalniany powoli, zamiast działać tylko przez krótki czas po podaniu.

Większy komfort dla pacjentów

Jednym z głównych celów projektu jest stworzenie preparatu, który będzie działał dłużej niż obecnie stosowane leki dostawowe.

– Stopniowe uwalnianie prednizolonu może pomóc w utrzymaniu jego działanie w stawie przez dłuższy czas. Dzięki temu możliwe byłoby skuteczniejsze zwalczanie bólu i stanu zapalnego, a jednocześnie rzadsza potrzeba wykonywania iniekcji dostawowych. Może to także zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych związanych z działaniem leku w całym organizmie – podkreśla dr Wójcik-Pastuszka.

Kierunek badań

Badania wpisują się w rozwijający się kierunek technologii farmaceutycznej, który polega na dostarczaniu leków bezpośrednio do zmienionych chorobowo tkanek.

– Hydrożele jako nośniki leków pozwalają tworzyć preparaty działające miejscowo, których właściwości można dopasować do konkretnych potrzeb terapeutycznych. W przyszłości takie rozwiązania mogą pomóc w opracowaniu bardziej spersonalizowanych terapii chorób stawów – dodaje badaczka.

W dłuższej perspektywie rozwój takich technologii może doprowadzić do powstania nowych preparatów dostawowych, które będą skuteczniej łagodzić ból, zmniejszać stan zapalny i poprawiać jakość życia pacjentów z chorobami stawów.