Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce

Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce (International Day of Women and Girls in Science) – święto, które zwraca uwagę na rolę i osiągnięcia kobiet w świecie nauki, zachęca je do edukacji i rozwoju oraz promuje równość płci. Jak co roku przyglądamy się sytuacji na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. Ze statystyk wynika jasno: na UMW kobiety wciąż są górą.

Zacznijmy od raportu za ubiegły rok, przygotowanego przez pełnomocników rektora ds. równego traktowania. Wśród około 7 tys. naszych studentów, ponad 5,1 tys. stanowią kobiety (73 proc.). To właśnie one są najbardziej widoczne w salach i pracowniach wszystkich wydziałów, a na niektórych kierunkach dominują wyjątkowo wyraźnie. Spójrzmy na liczby:

• analityka medyczna – 88 proc.
• dietetyka – 89 proc.
• farmacja – 80 proc.
• fizjoterapia – 73 proc.
• lekarski – 64 proc.
• lekarsko-dentystyczny – 73 proc.
• pielęgniarstwo – 93 proc.
• położnictwo – 99 proc.
• ratownictwo medyczne – 53 proc.
• biologia medyczna – 79 proc.
• elektroradiologia – 75 proc.
• zdrowie publiczne – 75 proc.

We władzach rektorskich mamy parytet, a wśród osób piastujących stanowiska dziekanów i prodziekanów widać nieznaczną przewagę kobiet (52 proc.). W Szkole Doktorskiej UMW jest obecnie 56 proc. przedstawicielek płci żeńskiej, co oznacza, że panie widzą swoją przyszłość w pracy naukowo-badawczej. Ciekawie prezentują się dane z Centrum Zarządzania Projektami UMW. Wynika z nich, że w projektach finansowanych ze źródeł zewnętrznych, funkcje kierownicze pełnią głównie kobiety (71 proc.), co potwierdza nie tylko ich wiedzę, ale i kompetencje menedżerskie.

Zajrzyjmy do pozostałych statystyk. Kobiety stanowią także większość kadry akademickiej (61 proc.), z wyjątkiem wałbrzyskiej filii, gdzie panuje pełna równość płci:

• Wydział Lekarski – 57 proc. kobiet
• Wydział Lekarsko-Stomatologiczny – 60 proc. kobiet
• Wydział Nauk o Zdrowiu – 69 proc. kobiet
• Wydział Farmaceutyczny – 75 proc. kobiet
• Wydział Fizjoterapii – 61 proc. kobiet
• Wydział Pielęgniarstwa i Położnictwa – 72 proc. kobiet
• Filia UMW w Wałbrzychu – 50 proc. kobiet
• Jednostki ogólnouczelniane – 57 proc. kobiet

Zestawienie przygotowane przez wspomnianych pełnomocników – dwie kobiety (Joannę Ciapałę i Monikę Maziak) oraz jednego mężczyznę (dr. hab. Bartłomieja Stańczykiewicza, prof. UMW) pokazuje także, że płeć żeńska przeważa w administracji uczelni. 77 proc. pracowników tego pionu to panie.

***

Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) w 2015 r., aby zwiększać dostęp dziewcząt do edukacji oraz rolę kobiet w nauce. Z najnowszej publikacji UNESCO The Gender Gap in Science: Status and Trends wynika, że choć kobiety częściej rozpoczynają studia, wśród absolwentów dominują mężczyźni (65 proc.). Podobnie jest w sektorze badań naukowych, w którym kobiety stanowią 31,1 proc. (dziesięć lat temu wskaźnik ten wynosił 29,4 proc.). 
Rośnie wprawdzie rola płci żeńskiej w sektorze akademickim i publicznym, ale w sektorze prywatnym przewagę nadal mają panowie. 
UNESCO nawołuje do działań na rzecz zmniejszenia tych różnic, m.in. poprzez tworzenie edukacyjnych ścieżek kariery dla kobiet, eliminowanie stereotypów płciowych oraz wspieranie pań poprzez mentorstwo i polityki przyjazne rodzinie.

W tym roku Międzynarodowemu Dniu Kobiet i Dziewcząt w Nauce towarzyszy hasło: "From Vision to Impact: Redefining STEM by Closing the Gender Gap", a główne obchody święta odbędą się w siedzibie UNESCO w Paryżu. Uczestnicy sympozjum będą rozmawiać m.in. o tym, jak zniwelować różnice płci w obszarze STEM. Teoretycznie STEM to: Science, Technology, Engineering, Mathematics (nauka, technologia, inżynieria, matematyka), ale praktycznie dotyczy każdej dziedziny, która wykorzystuje nowe technologie, w tym AI i cyberbezpieczeństwo. Także medycyny.

***

Na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu intensywnie rozwijamy innowacje medyczne i medycynę spersonalizowaną. Nasze badaczki skutecznie ubiegają się o granty, dzięki którym mają szansę stworzyć nowe terapie, metody diagnostyczne, leki czy rozwiązania dotyczące zdrowia publicznego. Kierują dużymi projektami, także międzynarodowymi. 

Interesujemy się sztuczną inteligencją – uczymy jej studentów, tworzymy rozwiązania (np. Kid AID – projekt, którym kieruje kobieta) oraz sprawdzamy, na ile AI może wesprzeć kadry medyczne i funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia. Organizujemy konferencje "MedTech czy TechMed? Driven by AI", podczas których rozmawiamy o szansach i zagrożeniach, jakie niesie ze sobą związek medycyny i technologii. 

Nasze Centrum Transferu Technologii (wśród jego pracowników jest dwóch mężczyzn i sześć kobiet) wspiera kadrę UMW w komercjalizacji projektów badawczych i transferze wiedzy do przemysłu. Zainicjowało także program wdrożeniowych prac dyplomowych, obok których realizowane są doktoraty wdrożeniowe, wybrane w konkursie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. 

Mamy też Regionalne Centrum Medycyny Cyfrowej i Uniwersyteckie Centrum Badań Omicznych. Przyznajemy wewnętrzne subwencje, a dodatkowo uruchomiliśmy program "Młoda Nauka", aby już na starcie wspierać badaczki i badaczy w pracach służących rozwojowi medycyny i innowacji zdrowotnych.

W zestawieniu Times Higher Education World University Rankings 2026 utrzymaliśmy pozycję lidera polskiego szkolnictwa wyższego, utrzymując najwyższe miejsce w kraju. Szczególnie dobrze zostaliśmy ocenieni w obszarze jakości badań (Research Quality) oraz nauczania (Teaching), co – patrząc na liczby – jest w dużej mierze zasługą żeńskiej części naszej wspólnoty akademickiej.

Jak co roku na Facebooku UMW zaprezentujemy Wam kobiety, które, naszym zdaniem, szczególnie wyróżniły się w mijającym roku, a o których jeszcze w naszym cyklu nie pisaliśmy. Zaglądajcie na nasz fanpage.

Szanowne Panie, z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet i Dziewcząt w Nauce życzymy Wam nieustającej pasji i odwagi – w byciu sobą oraz odkrywaniu tego, co jeszcze nieznane. Satysfakcji z pracy naukowej, uznania w środowisku akademickim oraz wsparcia na każdym etapie kariery. Niech Wasza wiedza i pomysły zmieniają świat na lepsze, a ewentualne przeszkody stają się motywacją do dalszych działań. Wszystkiego najlepszego, bądźcie zdrowe, spełnione i szczęśliwe!

Władze i społeczność
Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu