Nagroda dla naukowców z Katedry Psychiatrii

"Złotą Synapsę" za najbardziej znaczący artykuł o tematyce psychiatrycznej otrzymał zespół z Katedry Psychiatrii UMW. Wyróżnienie zostało przyznane na podstawie wskaźnika cytowań (IF), a wręczenie nagrody odbyło się podczas XVI Międzynarodowego Kongresu "Psychiatria Medforum" w Wiśle.

Artykuł "Appetite-regulating hormones in bipolar disorder: A systematic review and meta-analysis" powstał we współpracy z naukowcami z University of Milano-Bicocca. Autorami pracy, opublikowanej na łamach "Frontiers in Neuroendocrinology", są Błażej Misiak, Krzysztof Kowalski, Bartłomiej Stańczykiewicz, Francesco Bartoli, Giuseppe Carrà, Jerzy Samochowiec, Agnieszka Samochowiec i Dorota Frydecka.

Dane epidemiologiczne wskazują, że choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) dotyka nawet 5 proc. populacji, z czego połowa cierpi na nadwagę lub otyłość. Wynika to m.in. z przyjmowania leków stabilizujących nastrój czy oporności na leczenie (zwłaszcza na lit). Osoby te są narażone na rozwój zespołu metabolicznego, tj. otyłość brzuszną, nadciśnienie, cukrzycę i hiperlipidemię (podwyższony poziom frakcji cholesterolu oraz trójglicerydów), co zwiększa u nich ryzyko wystąpienia udaru lub zawału. Dodatkowo nieprawidłowa waga wpływa na nawroty depresyjne/maniakalne i ogólnie gorsze funkcjonowanie pacjentów.

Uwagę badaczy zwróciły hormony odpowiadające za regulację apetytu, takie jak insulina, adiponektyna, rezystyna czy leptyna. Jak się okazało – i tego dotyczy nagrodzony artykuł – wyższy poziom insuliny i leptyny zaobserwowano u chorych na ChAD w stanie wyrównanego nastroju (eutymii). Może to oznaczać, że nasycenie organizmu lekami, powodujące poprawę zdrowia, prowadzi do wzrostu hormonów. 
Przeciwna hipoteza wskazuje natomiast, że to naturalnie wyższy poziom insuliny i leptyny ma dobry wpływ na samopoczucie pacjentów, ponieważ hormony te działają pozytywnie na neurony i układ nerwowy. Dodatkowo leptyna hamuje nadmiernie aktywowany w chorobie ChAD układ współczulny, a więc część układu nerwowego, która odpowiada za mobilizację organizmu i doświadczanie stresu.

"Złota Synapsa" to najważniejsza nagroda środowiska psychiatrycznego w Polsce, a jej celem jest wyróżnienie osób i instytucji, działających w obszarze psychiatrycznej opieki zdrowotnej oraz prowadzących badania naukowe w tym zakresie. Wyróżnienie przyznawane jest w czterech kategoriach: Przyjaciel Psychiatrii; Najbardziej znaczący artykuł o tematyce psychiatrycznej napisany przez autorów pracujących w Polsce; Psychiatryczna Innowacja Roku oraz Zasłużony dla Psychiatrii.

Na zdjęciach zespół w składzie (od lewej): lek. Krzysztof Kowalski, prof. Dorota Frydecka oraz prof. Błażej Misiak i odbierający nagrodę w imieniu zwycięzców lek. Krzysztof Kowalski