Nie wybierać "modnych" tematów badawczych

Poprosiliśmy naukowców UMW, którzy znaleźli się w najnowszej edycji rankingu World’s Top 2% Scientists, o wypełnienie krótkiego kwestionariusza dotyczącego głównych obszarów badawczych i osiągnięć naukowych. Wszyscy otrzymali taki sam zestaw pytań. Przedstawiamy badaczy z kategorii osiągnięć roku 2024.

Dr Paweł Krzyżek, prof. UMW

1. Funkcja pełniona na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu

Adiunkt badawczo- dydaktyczny w Katedrze i Zakładzie Mikrobiologii

2. Główne obszary zainteresowań badawczych

Moje zainteresowania naukowe skupiają się w głównej mierze na mechanizmach tolerancji mikroorganizmów na działanie substancji przeciwdrobnoustrojowych, w tym produkcji biofilmu, zmianom morfologicznym czy wydzielaniu pęcherzyków błonowych. Szczególną uwagę w tym aspekcie przywiązuje do Helicobacter pylori, bakterii wywołującej patologie żołądka.

3. Dlaczego akurat ta dziedzina nauki stała się dla Pana najważniejsza?

 Znakomita część badań oceniających przyczyny nieskuteczności terapeutycznej zakażeń infekcyjnych obejmuje analizy mutacji genetycznych kodujących antybiotykooporność patogenów, jednakże to właśnie mechanizmy tolerancji na związki przeciwdrobnoustrojowe poprzedzają rozwój oporności na te substancje. Uważam, że pogłębione zrozumienie aspektów tolerancji mikroorganizmów na różne formy prowadzonego leczenia pozwoli na ograniczenie rozwoju antybiotykooporności i wzrostu efektywności terapeutycznej.

4. Które ze swoich osiągnięć uważa Pan za najbardziej przełomowe lub inspirujące?

Za najbardziej znaczący naukowo uważam swój udział w międzynarodowym projekcie "Helicobacter_ Genome Project", pod kierownictwem National Cancer Institute w USA. Celem projektu było określenie zależności między genetycznymi determinantami szczepów Helicobacter pylori, wyizolowanych od pacjentów z różnymi chorobami żołądka a rozwojem tych chorób (poszukiwanie biomarkerów, w szczególności nowotworzenia). Efektem podjętych działań było opublikowanie prac oryginalnych w wiodących czasopismach naukowych.

5. Które odkrycie, idea lub publikacja innego badacza szczególnie wpłynęły na Pana sposób myślenia o nauce?

Imponują mi idee, które w nowatorski, lecz rzetelny sposób wychodzą na przeciw dogmatom naukowym. Tego typu postulat przedstawiono w pracy przeglądowej na łamach czasopisma „Nature Reviews Microbiology” w 2022 r., proponując alternatywny model rozwoju biofilmu względem tego, który funkcjonuje w środowisku naukowym od kilkudziesięciu lat. 

6. Jak Pana badania mogą wpływać na życie codzienne ludzi albo rozwój technologii/społeczeństwa?

Zakażenia wywołane przez antybiotykooporne drobnoustroje są obecnie odpowiedzialne za ponad 5 milionów zgonów rocznie na całym świecie i szacuje się, że w 2050 r. liczba ta wzroście do 8 – 10 milionów. Ograniczenie tej dramatycznej sytuacji jest ogromnym wyzwaniem i bardzo ważnym zadaniem służby ochrony zdrowia.

7. Gdyby miał Pan nieograniczone zasoby i zespół, jakie badanie lub projekt chciałby Pan zrealizować?

Szeroko zakrojone badania omiczne (transkryptomiczne, proteomiczne i metabolomiczne) szczepów Helicobacter pylori adaptowanych w warunkach laboratoryjnych do różnych klas klinicznie stosowanych antybiotyków. Uzyskana wiedza pozwoliłaby na holistyczną ocenę molekularnych zmian zawiadujących procesami tolerancji tej bakterii na substancje przeciwdrobnoustrojowe i stworzyłoby szansę na powstanie leków celujących precyzyjnie w te mechanizmy.

8. Jedna rada dla młodych osób, które myślą o karierze naukowej.

Nie należy wybierać „modnych” tematów badawczych, a realizować te, które wynikają z pasji i zainteresowań naukowych.