Odpowiedź na potrzeby specjalistów
Rosnące zainteresowanie uczestników, kolejne zgłoszenia i wyraźny sygnał ze strony specjalistów, że brakuje takich szkoleń, pokazują, że Dolnośląskie Forum Genetyki Laboratoryjnej (DFGL) odpowiada na realne potrzeby. Inicjatywa Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (UMW), realizowana we współpracy z fundacją uczelni, rozwija się jako przestrzeń edukacji, wymiany wiedzy i rozmów o współczesnej diagnostyce genetycznej. Forum zostało uruchomione przez Studium Kształcenia Podyplomowego Wydziału Farmaceutycznego UMW.
Dynamiczny rozwój technologii diagnostycznych, coraz większe znaczenie biologii molekularnej w medycynie i ograniczona dostępność specjalistycznych kursów sprawiają, że potrzeba ustawicznego kształcenia w obszarze laboratoryjnej genetyki medycznej jest dziś szczególnie widoczna.
O tym, jak powstało DFGL i jaką rolę pełni w środowisku, w nowym podcaście UMW rozmawiają dr hab. Izabela Łaczmańska, prof. UMW, kierownik Laboratorium Molekularnego w Zakładzie Patomorfologii i Cytologii Klinicznej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu, konsultant wojewódzka ds. laboratoryjnej genetyki medycznej oraz prof. Iwona Bil-Lula, prodziekan Wydziału Farmaceutycznego ds. kierunku analityka medyczna i pełnomocnik rektora ds. organizacji specjalizacji diagnostów laboratoryjnych oraz specjalizacji mających zastosowanie w ochronie zdrowia.
Spotkania DFGL odbywają się online raz w miesiącu, a na zakończenie cyklu – w czerwcu – planowane są warsztaty stacjonarne.
– Chciałam stworzyć przestrzeń, która pozwoli wymieniać się doświadczeniami, rozmawiać i zadawać pytania, a nie tylko słuchać i notować – mówi dr hab. Izabela Łaczmańska, prof. UMW, pomysłodawczyni forum. – Pomysł pojawił się po pandemii COVID-19, kiedy spotkania online stały się powszechne, a w naszym przypadku okazały się także praktyczne. Trudno byłoby organizować stacjonarne szkolenia dla genetyków z całego regionu, a jednocześnie wyraźnie brakowało inicjatyw, które pozwalałyby im zdobywać nową wiedzę w tym obszarze.
Honorowy patronat nad Dolnośląskim Forum Genetyki Laboratoryjnej objęła Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych. Inicjatywę wspierają także Polskie Towarzystwo Genetyki Człowieka oraz Polskie Towarzystwo Diagnostyki Laboratoryjnej. Projekt jest skierowany do diagnostów laboratoryjnych, biologów i biotechnologów zajmujących się laboratoryjną genetyką medyczną, w szczególności diagnostyką chorób rzadkich, analizą zmian somatycznych w guzach litych oraz diagnostyką hematoonkologiczną.
– Realizacja inicjatywy nie byłaby możliwa bez zaangażowania wielu osób: prof. Iwony Bil-Luli, która odpowiedziała na moją propozycję, a także pracowników Studium Kształcenia Podyplomowego Wydziału Farmaceutycznego, którzy zapewniają obsługę organizacyjną i administracyjną – podkreśla dr hab. Izabela Łaczmańska, prof. UMW.
W ramach DFGL uczestnicy mają dostęp do szkoleń prowadzonych przez czołowych krajowych ekspertów z zakresu genetyki klinicznej i laboratoryjnej, teoretycznego wprowadzenia do nowoczesnych technologii diagnostycznych, warsztatów praktycznych, wymiany doświadczeń, a także punktów edukacyjnych i certyfikatów potwierdzających rozwój kompetencji.
Jednym z poruszanych tematów są metody NGS (Next-Generation Sequencing), czyli sekwencjonowanie następnej generacji. – Mimo rosnącego znaczenia tej technologii nadal brakuje szkoleń odpowiadających potrzebom laboratoriów – zauważa dr hab. Izabela Łaczmańska, prof. UMW.
Dotychczas w ramach kursów omówiono już m.in. sekwencjonowanie metodą Sangera, diagnostykę preimplantacyjną, bioinformatykę w pracy biologa molekularnego, diagnostykę genetyczną w białaczkach limfoblastycznych u dzieci, klasyfikację wariantów genetycznych według ACMG, podstawy przygotowywania bibliotek w technice NGS oraz rozwój diagnostyki hematologicznej. Kolejne szkolenia będą dotyczyły diagnostyki prenatalnej metodą QF-PCR oraz akredytacji medycznego laboratorium diagnostycznego według normy ISO 15189. System zarządzania jakością w medycznych laboratoriach diagnostycznych jest jednym z ważniejszych zagadnień.
– Akredytacja zgodna z ISO 15189 to naprawdę dobry standard, który wprowadza wysoki poziom bezpieczeństwa i porządku w laboratorium. W Polsce mamy tylko 16 laboratoriów akredytowanych na zgodność z tą normą, a tylko dwa laboratoria posiadają akredytację na procedury genetyczne – zwraca uwagę dr hab. Izabela Łaczmańska.
Tym, co wyróżnia forum, jest jego interaktywna formuła. Uczestnicy mogą zadawać pytania, proponować tematy i dzielić się własnymi doświadczeniami. – Pierwsze tematy były wybrane przeze mnie, ale już mamy duży feedback od uczestników. Wiemy, o czym chcą usłyszeć i będziemy uwzględniać ich prośby – zapewnia pomysłodawczyni DFGL i podkreśla: – Po ostatnim spotkaniu dostaliśmy mnóstwo telefonów i maili z prośbą o powtórzenie pewnych treści. Otrzymujemy też coraz więcej zgłoszeń, a forum staje się coraz bardziej rozpoznawalne. To sygnał, że istnieje potrzeba szkoleń z tego zakresu i że nasz pomysł był trafiony.
Organizatorzy chcą rozwijać DFGL jako ekspercką platformę edukacji i współpracy środowiska. – Chciałabym, żeby nasze dolnośląskie forum stało się miejscem, które stwarza możliwość budowania sieci współpracy między specjalistami pracującymi w różnych laboratoriach i ośrodkach tak aby mogli konfrontować swoje doświadczenia, wspólnie omawiać problemy i szukać praktycznych rozwiązań – podsumowuje dr hab. Izabela Łaczmańska, prof. UMW.