Opieka nad pacjentem onkologicznym podczas pandemii

Zespół Katedry i Kliniki Otolaryngologii, Chirurgii Głowy i Szyi UMW w ramach przygotowań do jesienno- zimowego skoku zachorowań na COVID-19 opracował porady dla pacjentów i osób zajmujących się opieką nad chorymi na raka.

Przygotowali: Tomasz Zatoński, Karolina Dorobisz, Katarzyna Pazdro-Zastawny, Krzysztof Zub, Jakub Zieliński

Wraz z rosnącą liczbą zakażeń na całym świecie, powrotem dzieci i młodzieży do szkół, spadkiem temperatury, co skutkuje częstszym przebywaniem ludzi w skupiskach, w pomieszczeniach zamkniętych, obserwujemy gwałtowny wzrost liczby przypadków COVID-19 u pacjentów z chorobą nowotworową. Opracowaliśmy krótkie wytyczne, które pozwolą przygotować się na ten trudny okres, zarówno pacjentom jak i ich opiekunom, celem ograniczenia zarażenia w najbliższych tygodniach.

1. Unikaj niepotrzebnych wyjść z domu, ograniczając ryzyko zakażenia COVID-19.
Każdy wzrost liczby potwierdzonych przypadków COVID-19 w twojej okolicy, to wzrost ryzyka kontaktu z koronawirusem SARS-COV-2. Za każdym razem, gdy wychodzisz z domu lub wchodzisz w interakcje z osobami spoza twojego gospodarstwa domowego, to ryzyko się zwiększa. Dlatego tak ważne jest, aby pozostać w domu tak długo, jak to możliwe. Jeśli musisz wyjść z domu, zawsze pamiętaj o podstawowych zasadach: noś prawidłowo maskę zasłaniając nos i usta, nie dotykaj maski i twarzy, utrzymuj dystans społeczny i myj lub dezynfekuj często dłonie (szczególnie po powrocie do domu). Te proste zasady można porównać do trzymania gardy w boksie. Wystarczy na chwilę zapomnieć o prostych zasadach, o zagrożeniu i lądujemy na deskach. Nie daj się znokautować, zapobieganie zarażeniu jest jeszcze ważniejsze, jeśli ty lub ktoś z twoich bliskich ma - lub miał - raka. Leczenie onkologiczne może obniżyć odporność organizmu, a jeśli ty lub twoi bliscy macie obniżoną odporność, każda ekspozycja oznacza większe ryzyko, zachorowania na COVID-19.

2. Nie opóźniaj leczenia chorób nowotworowych lub badań przesiewowych podczas pandemii COVID-19.
Nie pozwól, aby pandemia stała się pretekstem do odkładania jakichkolwiek wizyt lekarskich. Wiele chorób, a szczególnie rak, jest łatwiejszych do wyleczenia w najwcześniejszym stadium. W sytuacji odmowy wizyty, nie poddawaj się i szukaj pomocy w innym ośrodku. W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym opracowaliśmy protokół postępowania, celem ograniczenia ryzyka zachorowania na COVID-19, tym samym zapewniając komfort i poczucie bezpieczeństwa naszym pacjentom:
- przed wejściem do szpitala, każdy pacjent zobowiązany jest do zasłonięcia ust i nosa, ma mierzoną temperaturę i wypełnia ankietę pod kątem objawów COVID-19, na tej podstawie uzyskuje pozwolenie na wejście na teren szpitala
- przed przyjęciem na oddział szpitalny, każdy pacjent ma wykonane badanie w kierunku SARS-COV-2
- udostępniamy maski, które pacjenci muszą nosić na terenie szpitala przez cały czas
- w wielu miejscach są dostępne środki do dezynfekcji rąk
- ograniczyliśmy liczbę miejsc siedzących, zapewniliśmy zwiększone odstępy między siedzeniami, w celu uniemożliwienia społecznego kontaktu na terenie szpitala
- ograniczyliśmy liczbę osób odwiedzających szpital, udostępniając jedynie specjalne przepustki dla rodzin pacjentów, których hospitalizacja trwa ponad tydzień (szczególnie dla rodzin pacjentów z chorobą nowotworową)

3. Zaszczep się na grypę.
W tym roku stoimy przed podwójnym wyzwaniem- pandemią koronawirusa i nakładającymi się objawami grypy. Obecnie nie istnieje szczepionka na SARS-COV-2, natomiast od wielu lat obecne są sprawdzone i wielokrotnie przetestowane szczepionki na grypę. Tym bardziej ważne jest, aby w tym roku zaszczepić się na grypę, co dotyczy zarówno pacjentów chorych na raka i ich opiekunów, rodziny pacjenta, ale także całego personelu medycznego.

4. Unikaj podróży, jeśli nie jest konieczna.
To nie czas na podróżowanie dla przyjemności. Jeżeli potrzebujesz konsultacji medycznej, wybierz się do lekarza w trakcie godzin pracy, własnym transportem. Jeśli nie jest to możliwe, podróżuj, kiedy natężenie ruchu i zatłoczenie są najmniejsze, dezynfekuj powierzchnie, których dotykasz lub każdorazowo ręce. Trzymaj się podstawowych zasad: noś prawidłowo maskę zasłaniając nos i usta, nie dotykaj maski i twarzy, utrzymuj dystans społeczny.

5. Ogranicz liczbę odwiedzających i zgromadzeń.
Im więcej osób spotyka się poza własnym domem, tym większe są szanse na kontakt z koronawirusem. Pamiętaj o dystansie społecznym. W tym roku bardzo dokładnie zaplanuj Święta Bożego Narodzenia i zastanów się nad kontynuowaniem corocznych tradycji w nowy sposób. Wykorzystaj dostępną technologię, poradź się rodziny, jak spędzić ten czas razem unikając bezpośredniego kontaktu. Utrzymanie dystansu w tym roku, pozwoli na wspólne spotkania w roku następnym w pełnym gronie.

6. Połóż nacisk na swoje zdrowie emocjonalne.
Niezależnie od tego, czy zmagasz się ze zmęczeniem związanym z kwarantanną, czujesz się zestresowany i odizolowany, czy też ciągle martwisz się, że możesz mieć COVID-19, w razie potrzeby- poszukaj pomocy. Zarówno dla pacjentów z chorobą nowotworową, jak i opiekunów dostępne są wirtualne grupy wsparcia oraz konsultacje psychologiczne i psychiatryczne. Grupy te oferują możliwość rozmowy i nauki od innych osób mających do czynienia z rakiem w czasie pandemii. Nie musisz wychodzić z domu, aby wziąć w nich udział. Jeśli jesteś pacjentem, który zmaga się z depresją lub lękiem, poproś swojego lekarza o skierowanie do specjalisty. Im dłużej zwlekasz, tym większe mogą stać się problemy.

7. Troszcz się o swój organizm.
Utrzymuj zdrową dietę, w miarę możliwości odpoczywaj, ćwicz tyle, ile możesz, aby utrzymać swój organizm w dobrej kondycji. Poproś swojego opiekuna o prosty zestaw ćwiczeń, który dopasowany do twojej sytuacji zdrowotnej, pomoże ci w leczeniu i wzmocnieniu twojego systemu odpornościowego podczas pandemii.

8. Planuj z wyprzedzeniem.
Upewnij się, że masz dzisiaj wszystko, czego potrzebujesz do walki z jesienno- zimowym skokiem zachorowań na COVID-19. Sprawdź, czy masz wystarczającą ilość leków, środków higienicznych i innych niezbędnych przedmiotów, których możesz potrzebować na wypadek, gdyby później pojawiły się problemy z dostawami lub odgórnymi restrykcjami. Dotyczy to również zapasu masek i środków do higieny rąk. Pamiętaj o podstawowych zasadach: noś prawidłowo maskę zasłaniając nos i usta, nie dotykaj maski i twarzy, utrzymuj dystans społeczny i myj lub dezynfekuj często dłonie (szczególnie po powrocie do domu).