Po prostu zdobyć się na odwagę

Poprosiliśmy naukowców UMW, którzy znaleźli się w najnowszej edycji rankingu World’s Top 2% Scientists, o wypełnienie krótkiego kwestionariusza dotyczącego głównych obszarów badawczych i osiągnięć naukowych. Wszyscy otrzymali taki sam zestaw pytań. Przedstawiamy badaczy z kategorii osiągnięć roku 2024.

Dr Jolanta Sarowska

1. Funkcja pełniona na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu

Adiunkt –  Zakład Biologii Medycznej (w Katedrze Położnictwa  Wydziału Pielęgniarstwa i Położnictwa)

2. Główne obszary zainteresowań badawczych

Mikrobiologia medyczna, mikrobiologia żywności, w tym analiza narastającej lekooporności bakterii na antybiotyki i chemioterapeutyki.

3. Dlaczego akurat ta dziedzina nauki stała się dla Pani najważniejsza?

Tematyka badawcza, którą podjęłam w trakcie przygotowywania doktoratu, oparta była na współpracy z naukowcami z Zakładu Mikrobiologii Uniwersytetu Wrocławskiego, a jej efektywna kontynuacja trwa do chwili obecnej. W kolejnych latach współpraca z wieloma innymi ośrodkami (Zakład Biologii Patogenów i Immunologii Uniwersytetu Wrocławskiego, Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej Uniwersytetu Medycznego, Katedra i Zakład Mikrobiologii Farmaceutycznej i Parazytologii Uniwersytetu Medycznego,  Katedra Biologii i Parazytologii Lekarskiej Uniwersytetu Medycznego, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Politechnika Wrocławska, Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu, firma 3M) umożliwiła mi rozszerzenie prowadzonych badań. 

4. Które ze swoich osiągnięć uważa Pani za najbardziej przełomowe lub inspirujące?

Wskazałabym na interdyscyplinarny projekt realizowany we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim oraz Uniwersytetem Przyrodniczym, który zakładał wyjaśnienie molekularnych mechanizmów warunkujących chorobotwórczość pałeczek E. coli, które posiadają potencjał do wywołania infekcji pozajelitowych u ludzi (ExPEC). Analiza danych uzyskanych w naszym badaniu potwierdziła istotne podobieństwo wzorców oporności na leki przeciwdrobnoustrojowe w trzech badanych grupach izolatów E. coli uzyskanych z żywności (mięso detaliczne), ferm drobiu oraz tych izolowanych od pacjentów z objawami zakażeń układu moczowego (ZUM). W przypadku większości izolatów ZUM zarówno profile wirulencji, jak i filogeneza potwierdzają ich zdolność do wywoływania zakażeń patotypem ExPEC. Dokładne określenie lekooporności i profilu wirulencji szczepów E. coli o etiologii ExPEC może przyczynić się do lepszego zrozumienia mechanizmów patogenezy zakażeń wywoływanych przez te drobnoustroje.

5. Które odkrycie, idea lub publikacja innego badacza szczególnie wpłynęły na Pana/Pani sposób myślenia o nauce?

W przypadku tak postawionego pytania trudno byłoby mi wymienić konkretne odkrycie, albo publikację. Na pewno byłaby to długa lista wypełniona nazwiskami osób, badaczy, których poznałam w trakcie swojej pracy, zarówno naukowej, jak i dydaktycznej, a których wiedza, doświadczenie, osiągnięcia zawodowe oraz przede wszystkim życzliwe nastawienie do ludzi cechowało ich twórczy i otwarty umysł. Uważam, że praca naukowa, której wymiernym efektem jest ważne odkrycie lub ciekawa publikacja jest wynikiem efektywnej współpracy badaczy poprzedzonej wnikliwymi dyskusjami o tym, co ważne i interesujące w danej dziedzinie nauki.

6. Jak Pani badania mogą wpływać na życie codzienne ludzi albo rozwój technologii/społeczeństwa?

Typowym przykładem takich badań jest analiza lekooporności bakterii izolowanych z zakażeń od pacjentów. Głównym zagrożeniem dla zdrowia publicznego jest obserwowany w ostatnich latach znaczny wzrost lekooporności wśród bakterii, co jest związane ze stosowaniem coraz większej liczby szerokospektralnych środków przeciwdrobnoustrojowych, a także z ich nieracjonalnym i nadmiernym stosowaniem. Jednym z praktycznych rezultatów oceny tych danych jest możliwość określenia zmian wrażliwości na stosowane w leczeniu antybiotyki, co pomoże w opracowaniu nowych opcji terapeutycznych, zwłaszcza w terapii empirycznej, niezbędnej w ciężkich zakażeniach. Z kolei analiza zużycia poszczególnych grup antybiotyków umożliwi identyfikację przyczyn narastającej oporności bakterii, a także na wykrycie nowych trendów w oporności tych drobnoustrojów i poprawę skuteczności terapii pacjentów.

7. Gdyby miała Pani nieograniczone zasoby i zespół, jakie badanie lub projekt chciałaby Pani zrealizować?

Biorąc pod uwagę czasy w których żyjemy, myślę, że projekt taki powinien przede wszystkim odpowiadać na najważniejsze zapotrzebowania społeczne, a więc spełniać warunek szeroko pojętej użyteczności. Uwzględniając nawet nieograniczone zasoby materialne i intelektualne takiego zespołu badawczego do dyskusji o tym, czego konkretnie miałby dotyczyć zaprosiłabym przede wszystkim ludzi młodych, a więc potencjalnych adresatów takiego projektu.

8. Jedna rada dla młodych osób, które myślą o karierze naukowej

W pracy naukowej bardzo ważną kwestią jest cierpliwość i wytrwałość w oczekiwaniu na wyniki oraz umiejętność zainteresowania ludzi wybranym przez siebie tematem, a najważniejsze, tak jak w każdej innej dziedzinie życia, to po prostu zdobyć się na odwagę i zacząć realizować swoje pasje i marzenia.