Przystąpiliśmy do WrocDocSoc

Współpraca, wymiana doświadczeń i promocja osiągnięć – to główne cele Porozumienia Szkół Doktorskich Wrocławia, które oficjalnie zainicjowało swoją aktywność podczas spotkania w ratuszu pn. "Miasto nauki – nauka dla miasta. Doktoranci dla przyszłości Wrocławia". Do inicjatywy WrocDocSoc przystąpiło dziewięć uczelni publicznych, wśród nich Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu. UMW kształci około stu doktorantów w dziedzinie nauk medycznych, nauk farmaceutycznych i nauk o zdrowiu.

Porozumienie ma ułatwić podejmowanie wspólnych inicjatyw szkół doktorskich, porządkować działania prowadzone dotąd równolegle oraz wzmacniać widoczność doktorantów w przestrzeni miejskiej i publicznej. Zakłada także stworzenie stałych form kontaktu pomiędzy środowiskiem akademickim a interesariuszami spoza uczelni. 

Podczas inauguracji podkreślano, że WrocDocSoc ma charakter otwarty i długofalowy. Jego zadaniem jest nie tylko prezentowanie dorobku doktorantów, ale również budowanie zaplecza dla ich projektów i badań, które mogą znaleźć praktyczne zastosowanie w mieście i regionie. Porozumienie ma także sprzyjać realizacji interdyscyplinarnych pomysłów oraz umożliwiać młodym badaczom lepsze rozpoznanie potrzeb otoczenia społecznego i gospodarczego.

– Dla naszych doktorantów to przede wszystkim szansa, aby ich badania zaczęły funkcjonować w szerszym obiegu, nie tylko akademickim. Udział w WrocDocSoc pozwoli im także spojrzeć na własne projekty z nowej perspektywy, nauczyć się prezentować je w różnych kontekstach i lepiej zrozumieć, jak wiedza naukowa może przekładać się na konkretne rozwiązania – ocenia prof. Mirosław Banasik, dyrektor Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. – To ważny element przygotowania do dalszej drogi zawodowej, niezależnie od tego, czy będzie ona związana z uczelnią, administracją publiczną, sektorem biznesowym czy innymi obszarami. Z punktu widzenia naszej szkoły to także sposób na wzmacnianie kompetencji komunikacyjnych i społecznych młodych naukowców, niezbędnych w pracy eksperckiej.

AI wesprze transplantacje nerek

Wydarzeniu towarzyszyła prezentacja wyników badań prowadzonych przez doktorantów poszczególnych uczelni. Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu reprezentował lek. Jakub Mizera z Katedry i Kliniki Nefrologii, Medycyny Transplantacyjnej i Chorób Wewnętrznych UMW. Tematem jego pracy jest wykorzystanie narzędzi sztucznej inteligencji do przewidywania przedwczesnego uszkodzenia przeszczepionej nerki.

– Mówiąc prościej: wraz z moim zespołem badawczym dążymy do tego, aby przeszczepiona nerka mogła działać w organizmie biorcy jak najdłużej – wyjaśnił.

Już w chwili transplantacji układ odpornościowy biorcy rozpoznaje przeszczepiony narząd jako obcy i podejmuje działania, które mogą prowadzić do jego uszkodzenia. Dzięki osiągnięciom współczesnej medycyny walka z odrzuceniem jest coraz skuteczniejsza. Średni czas funkcjonowania przeszczepionej nerki wynosi około 10 lat, choć zdarzają się pacjenci, u których narząd działa 20, a nawet 30 lat.

– W ramach badań staramy się zrozumieć, jakie czynniki decydują o tak długiej żywotności przeszczepu – dodał lek. Jakub Mizera. – Chcemy ustalić, dlaczego niektórzy pacjenci osiągają tak dobre wyniki oraz jak wykorzystać te obserwacje, aby wydłużyć funkcjonowanie narządu u osób, które dziś tracą przeszczep zbyt wcześnie.

Młodemu naukowcowi udało się już zidentyfikować kilka istotnych czynników, takich jak przeciwciała nie-HLA oraz komórki CD68-pozytywne w biopsjach nerek przeszczepionych. W analizach wykorzystuje on nie tylko tradycyjne metody statystyczne, ale także narzędzia sztucznej inteligencji, które pozwalają dostrzec ukryte zależności i pełniej wykorzystać potencjał danych badawczych.

– W przyszłości planujemy zastosowanie narzędzi obejmujących cyfrową analizę obrazu. Może się to przyczynić nie tylko do przyspieszenia diagnostyki histopatologicznej, ale także do realnej poprawy opieki nad pacjentami po transplantacji – podkreślił.

Dwóch kolejnych doktorantów UMW przedstawiło swoje badania podczas sesji posterowej.

Rośliny o działaniu terapeutycznym

Mgr Michał Dziwak z Katedry Biologii i Biotechnologii Farmaceutycznej UMW realizuje projekt dotyczący roślin z rodziny goździkowatych, które są bogatym źródłem naturalnych substancji o cennych właściwościach biologicznych. Bada m.in. saponiny triterpenowe – związki o działaniu przeciwzapalnym i przeciwnowotworowym oraz białka inaktywujące rybosomy (RIP), zdolne do hamowania wzrostu komórek.

– Celem badań jest zrozumienie, w jaki sposób stres i czynniki środowiskowe wpływają na ich biosyntezę w hodowlach komórkowych. Zdobyta wiedza może w przyszłości pomóc w bezpiecznym i efektywnym pozyskiwaniu naturalnych związków do zastosowań terapeutycznych – tłumaczy mgr Michał Dziwak.

Badania nad męską niepłodnością

Z kolei mgr Kamil Rodak z Katedry Diagnostyki Laboratoryjnej UMW prowadzi badania nad męską niepłodnością o podłożu idiopatycznym, w przypadku której standardowe badania nasienia nie wykazują nieprawidłowości, a mimo to występują trudności z zapłodnieniem. Młody naukowiec poszukuje biomarkerów, które mogłyby pomóc w diagnozie takich przypadków, analizując m.in. skład wybranych kwasów tłuszczowych oraz wskaźniki stresu oksydacyjnego w plazmie nasienia. Parametry te są silnie powiązane ze stylem życia, dietą, stresem i stanem zdrowia.

– Wyniki badań mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia mechanizmów obniżonej płodności oraz do opracowania nowych narzędzi diagnostycznych, które w przyszłości mogłyby wspierać rutynową ocenę męskiej niepłodności – mówi mgr Kamil Rodak.

Podczas spotkania odbył się także panel dyskusyjny pn. "Talent, wiedza, wpływ – doktoranci dla innowacyjnego społeczeństwa" z udziałem przedstawicieli interesariuszy zewnętrznych, w tym p.o. dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu Beaty Freier.

Fot. Krzysztof Ćwik