Serce i psychika: nierozerwalne składowe

Choroby sercowo-naczyniowe coraz częściej postrzegane są nie tylko przez pryzmat czynników biologicznych, lecz także psychicznych. Przewlekły stres, lęk czy depresja pogarszają rokowanie, utrudniają przestrzeganie zaleceń i zwiększają ryzyko hospitalizacji. Dlatego współczesna medycyna odchodzi od leczenia „samej choroby” na rzecz holistycznej opieki nad pacjentem.

Kluczową rolę w tym modelu odgrywa podstawowa opieka zdrowotna. Jak podkreśla prof. Donata Kurpas, lekarz rodzinny – dzięki stałemu kontaktowi z pacjentem – jest w stanie najwcześniej wychwycić subtelne sygnały kryzysu psychicznego, które mogą wpływać na przebieg chorób serca. Wczesna identyfikacja problemów psychicznych pozwala przerwać negatywne sprzężenie między stresem a obciążeniem somatycznym.

Nowe wytyczne European Society of Cardiology wyraźnie wzmacniają także rolę pielęgniarki jako partnera terapeutycznego. prof. Izabella Uchmanowicz zwraca uwagę, że edukacja pacjenta powinna być procesem ciągłym, a nie jednorazową poradą. Pielęgniarka współuczestniczy w planowaniu terapii, uczy samomonitorowania objawów, uwzględnia aspekty psychologiczne i społeczne oraz korzysta z narzędzi telemedycyny.

Praktycznym narzędziem wdrażania zintegrowanej opieki są zasady ACTIVE, obejmujące m.in. kompleksową ocenę pacjenta, współpracę zespołu, edukację „szytą na miarę” oraz wzmacnianie sprawczości chorego. Jak podkreślają eksperci, wiele polskich placówek jest już przygotowanych do pracy w tym modelu, w tym Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu, gdzie elementy zintegrowanej opieki funkcjonują od lat.

Holistyczne podejście, łączące kardiologię, psychologię i edukację pacjenta, staje się fundamentem nowoczesnej opieki medycznej. To kierunek, który realnie poprawia jakość życia chorych i zwiększa bezpieczeństwo leczenia.