Sprawozdanie unijne dotyczące poprawy jakości kształcenia i uczenia się w szkołach wyższych

Pod przewodnictwem byłej prezydent Irlandii p. Mary AcAleese unijna grupa wysokiego szczebla ds. modernizacji szkolnictwa wyższego opublikowała pierwsze sprawozdanie dotyczące poprawy jakości kształcenia i uczenia się w szkołach wyższych. Przygotowała ona 16 zaleceń obejmujących wprowadzenie obowiązkowych i certyfikowanych szkoleń dla pracowników dydaktycznych uczelni wyższych. Nauczanie jest ważne, nie mniej niż badania naukowe zaś jakość nauczania i uczenia się należy potraktować w sposób priorytetowy, w związku z tym zaleca się:

Zalecenie 1
Organy publiczne odpowiedzialne za szkolnictwo wyższe powinny zapewnić zrównoważone, odpowiednio sfinansowane ramy wspierania działań placówek szkolnictwa wyższego na rzecz podnoszenia jakości nauczania i uczenia się.

Zalecenie 2
Każda placówka powinna opracować i realizować strategię wspierania i stałej poprawy jakości nauczania i uczenia się, przeznaczyć na te cele niezbędne zasoby ludzkie i finansowe oraz włączyć ten priorytet do swojej ogólnej misji, stawiając nauczanie na równi z badaniami naukowymi.

Zalecenie 3
Dzięki informacjom zwrotnym od studentów można wcześnie wykrywać problemy związane z nauczaniem i uczeniem się, a także szybciej i skuteczniej poprawiać jakość tych procesów. Placówki szkolnictwa wyższego powinny zachęcać studentów do przekazywania takich informacji zwrotnych, traktować je jako mile widziane i wyciągać z nich wnioski.

Zalecenie 4
Do 2020 r. wszystkie osoby nauczające w placówkach szkolnictwa wyższego powinny odbyć certyfikowane przeszkolenie pedagogiczne. Doskonalenie zawodowe w dziedzinie nauczania powinno stać się obowiązkowe dla nauczycieli w szkolnictwie wyższym.

Zalecenie 5
Przy podejmowaniu decyzji o naborze, zmianie zaszeregowania i awansie nauczycieli akademickich należy uwzględniać, pośród innych czynników, ocenę kompetencji pedagogicznych.

Zalecenie 6
Szefowie placówek szkolnictwa wyższego i właściwych instytucji powinni doceniać i nagradzać (np. przyznając stypendia lub nagrody) nauczycieli szkolnictwa wyższego, którzy wnoszą istotny wkład w poprawę jakości nauczania i uczenia się, czy to w ramach swojej praktyki zawodowej, czy też poprzez badania nad tymi procesami.

Zalecenie 7
Programy nauczania powinny być opracowywane i monitorowane w ramach dialogu i partnerstwa, z udziałem nauczycieli akademickich, studentów, absolwentów i podmiotów rynku pracy, przy wykorzystaniu najnowszych metod nauczania i uczenia się, tak by studenci mogli nabyć umiejętności poprawiające ich szanse zdobycia zatrudnienia.

Zalecenie 8
Wyniki studentów w nauce powinny być oceniane na podstawie jasno zdefiniowanych efektów uczenia się, uzgodnionych w ramach partnerskiej współpracy z wszystkimi pracownikami wydziału prowadzącymi dane zajęcia.

Zalecenie 9
Placówki szkolnictwa wyższego i krajowi decydenci powinni, we współpracy ze studentami, powołać systemy doradztwa, orientacji, mentoringu i śledzenia postępów, mające udzielać wsparcia studentom rozpoczynającym kształcenie wyższe, a także w trakcie studiów i po ich ukończeniu.

Zalecenie 10
Placówki szkolnictwa wyższego powinny wprowadzić i krzewić przekrojowe, trans- i interdyscyplinarne podejście do nauczania, uczenia się i oceny, pomagając studentom w zdobyciu szerszych horyzontów, rozwoju ducha przedsiębiorczości i innowacji.

Zalecenie 11
Placówki szkolnictwa wyższego, przy pomocy władz publicznych i UE, powinny wspierać swoich nauczycieli w zdobywaniu umiejętności w zakresie nauczania on-line i innych form nauczania i uczenia się, które pojawiły się w epoce cyfrowej, oraz wykorzystywać możliwości nowych technologii do poprawy jakości nauczania i uczenia się.

Zalecenie 12
Placówki szkolnictwa wyższego powinny opracować i realizować kompleksowe strategie na rzecz międzynarodowego wymiaru szkolnictwa, jako integralną część swojej ogólnej misji i zadań. Wzmożona mobilność studentów i pracowników akademickich, uwzględnianie międzynarodowego wymiaru w programach nauczania, zdobywanie przez uczelnię międzynarodowych doświadczeń, a także dostateczna znajomość języka angielskiego i innego języka obcego oraz kompetencje międzykulturowe, zajęcia i dyplomy międzynarodowe oraz międzynarodowe partnerstwo powinny stać się stałym elementem szkolnictwa wyższego w Europie i na całym świecie.

Zalecenie 13
Unia Europejska powinna udzielać wsparcia we wdrażaniu niniejszych zaleceń, w szczególności promując:
innowacyjne metody nauczania i uczenia się oraz innowacyjne podejście pedagogiczne;
metody orientacji, doradztwa i coachingu;
ulepszone programy nauczania, uwzględniające najnowsze badania nad procesami uczenia się;
profesjonalizację i rozwój zawodowy nauczycieli, szkoleniowców i innych pracowników uczelni;
mobilność i wymianę pracowników akademickich w celu prowadzenia za granicą zajęć dydaktycznych przez dłuższe okresy, oraz
systematyczne i regularne zbieranie danych związanych z jakością nauczania i uczenia się.

Zalecenie 14
Unia Europejska powinna wesprzeć utworzenie Europejskiej Akademii Nauczania i Uczenia się, prowadzonej przez zainteresowane podmioty i inspirowanej dobrymi praktykami wymienionymi w sprawozdaniu grupy wysokiego szczebla.

Zalecenie 15
Naukowcy, którzy otrzymują wsparcie w ramach działań „Maria Skłodowska-Curie” i planują karierę akademicką, powinni mieć możliwość zdobycia kwalifikacji zawodowych w dziedzinie nauczania i prowadzenia działalności dydaktycznej równolegle do działalności badawczej.

Zalecenie 16
Zachęca się państwa członkowskie i regiony, by w swoich umowach o partnerstwie, które zawierają w kontekście funduszy strukturalnych, priorytetowo traktowały inicjatywy mające na celu rozwój umiejętności pedagogicznych, tworzenie i realizację programów nauczania dostosowanych do potrzeb społecznych i do potrzeb rynku pracy, oraz wzmocnienie partnerskiej współpracy między szkolnictwem wyższym, biznesem i placówkami badawczymi.

Ze sprawozdaniem można zapoznać się na stronie:
http://ec.europa.eu/education/higher-education/doc/modernisation_en.pdf

prorektor ds. dydaktyki
prof. dr hab. Michał Jeleń