Studenci UMW kontynuują badania nad rakiem płuca

Jeden z projektów z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, które otrzymały dofinansowanie w VI edycji programu „Studenckie koła naukowe tworzą innowacje”, będzie dotyczył poszukiwania nowych, bezpieczniejszych rozwiązań wspierających leczenie raka płuca. Dofinansowanie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wynosi 70 tys. zł, a prace potrwają do 12 miesięcy.

Projekt pt.: „Opracowanie nanonośnika dla kannabidiolu (CBD) oraz jego ocena w badaniach laboratoryjnych w modelu raka płuc” zrealizuje Studenckie Koło Naukowe Cytometrii Przepływowej i Badań Biomedycznych we współpracy z dr Maciejem Nowakiem z Katedry Technologii Postaci Leku. Nad całością będzie czuwać opiekun SKN – dr hab. Helena Moreira, prof. UMW z Zakładu Podstaw Nauk Medycznych. Projekt stanowi rozszerzenie badań, na które SKN otrzymało grant w ub. r. ("Potencjał biokompatybilnych nanorurek haloizytowych z CBD w raku gruczołowym płuca. Badania in vitro w modelu 2D i 3D").

Rak gruczołowy płuca to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów i jedna z najczęstszych przyczyn zgonów na świecie. Co ważne, zdarza się także u osób, które nigdy nie paliły. Mimo rozwoju nowoczesnych terapii leczenie wciąż bywa drogie, nie zawsze wystarczająco skuteczne, a część leków może powodować uciążliwe skutki uboczne.

Zespół studentów UMW chce sprawdzić, czy kannabidiol (CBD) może działać na komórki nowotworowe skuteczniej, jeśli zostanie „zapakowany” w specjalny nośnik w skali nano. Tym nośnikiem mają być maleńkie, porowate cząstki krzemionki, które można porównać do mikroskopijnych gąbek przenoszących substancję aktywną i pomagających dostarczyć ją w bardziej kontrolowany sposób.

Dlaczego studenci wzięli pod lupę właśnie kannabidiol? 

- CBD ma obiecujące właściwości przeciwnowotworowe – wyjaśnia doktorantka UMW Dorota Bęben, wcześniej przewodnicząca SKN Cytometrii Przepływowej i Badań Biomedycznych. – W badaniach laboratoryjnych może hamować wzrost komórek nowotworowych, wywoływać ich śmierć i ograniczać migrację, co wykazaliśmy już we wcześniejszych projektach. Jednocześnie ma dobry profil bezpieczeństwa, ale jego skuteczność ogranicza słaba rozpuszczalność i biodostępność (chcemy to poprawić przez "zapakowanie" w nośnik). CBD zostaje zamknięte w porowatych nanocząstkach krzemionki, które chronią je, poprawiają rozpuszczalność i umożliwiają kontrolowane uwalnianie. Dzięki temu substancja może działać silniej i bardziej precyzyjnie, potencjalnie przy niższych dawkach. 

W projekcie badacze najpierw przygotują taki zestaw „CBD + nanonośnik” i sprawdzą, czy jest stabilny oraz jakie ma właściwości. Następnie zespół przeprowadzi badania laboratoryjne na hodowlach komórek raka płuca (model in vitro), aby sprawdzić, czy przygotowany kompleks wpływa na przeżycie komórek nowotworowych oraz jak silne jest jego działanie. Badacze będą też analizować, jakie procesy zachodzące w komórkach mogą odpowiadać za obserwowane efekty i w jaki sposób kompleks oddziałuje na komórki nowotworowe.

- Ocenimy stabilność nanonośnika oraz jego wpływ na przeżycie komórek raka płuca, porównując działanie wolnego CBD i CBD w nanonośniku – dodaje Dorota Bęben. – Zweryfikujemy też profil bezpieczeństwa na komórkach prawidłowych płuc. Przełomem byłoby silniejsze działanie kompleksu przy niższych stężeniach i brak toksyczności samego nośnika.

Doktorantka podkreśla, że obiecujące badania wstępne mogą w przyszłości przyczynić się do opracowania bardziej precyzyjnych i mniej obciążających terapii oraz rozwoju nowoczesnych systemów dostarczania leków dla pacjentów z nowotworami płuc.