Stworzą inteligentny plaster

Choroby zapalne skóry dotyczą ponad miliarda osób na świecie. Z myślą o pacjentach zmagających się z atopowym zapaleniem skóry (AZS), łuszczycą czy trądzikiem powstaje inteligentny plaster, który będzie monitorował pH skóry i informował o zbliżającym się zaostrzeniu schorzenia. Projekt realizuje SKN Technologii Postaci Leku w ramach Programu Funduszu Aktywności Studenckiej (FAST), finansowanego przez Wrocławskie Centrum Akademickie.

Prace poprowadzi zespół w składzie: dr hab. Katarzyna Małolepsza-Jarmołowska, dr Arleta Dołowacka-Jóźwiak, dr Dorota Haznar-Garbacz i mgr Agnieszka Gawin-Mikołajewicz z Katedry i Zakładu Technologii Postaci Leku Wydziału Farmaceutycznego UMW oraz studentki: Wiktoria Czarnik, Kinga Czyżewska, Maria Chmielecka, Zuzanna Dąbrowska i Weronika Dębska.

pH skóry kontra zaostrzenie choroby

Autorki projektu zwracają uwagę, że jednym z pierwszych biomarkerów wskazujących na zbliżające się zaostrzenie choroby jest zmiana pH skóry. Pojawia się ona wcześniej niż widoczne gołym okiem objawy, takie jak zaczerwienienie, świąd czy przesuszenie.

– pH skóry to wskaźnik określający, czy jej powierzchnia ma odczyn bardziej kwaśny, obojętny czy zasadowy – wyjaśniają badaczki. – U zdrowej skóry jest on zwykle lekko kwaśny, co chroni ją przed podrażnieniami, utratą wody oraz rozwojem bakterii i innych drobnoustrojów. Gdy pH skóry się zmienia, może to osłabiać jej naturalną barierę ochronną i sprzyjać nasileniu problemów skórnych.

Parametr ten ma istotny wpływ na przebieg zmian skórnych, dlatego jego regularna obserwacja jest cennym wsparciem w codziennym funkcjonowaniu pacjentów. Prostą i szybką ocenę ma umożliwić projekt "Inteligentny plaster monitorujący dla pacjentów z AZS, trądzikiem lub łuszczycą – system kontrolowania i wczesnego wykrywania zaostrzeń na podstawie zmian pH skóry", który otrzymał dofinansowanie z Programu Funduszu Aktywności Studenckiej (FAST), organizowanego przez Wrocławskie Centrum Akademickie.

Zakłada on opracowanie cienkiego, elastycznego plastra wyposażonego we wskaźnik, który będzie zmieniał barwę pod wpływem pH skóry. Dzięki temu chory samodzielnie oceni, czy odczyn skóry mieści się w prawidłowym zakresie, czy zaczyna odbiegać od normy.

– To proste, szybkie, nieinwazyjne, a jednocześnie wygodne w codziennym użyciu rozwiązanie może pomóc dostosować do aktualnych potrzeb skóry leki i kosmetyki – dodają autorki projektu.

Spersonalizowane podejście do terapii 

W fazie eksperymentalnej zespół planuje dobrać odpowiednie materiały polimerowe oraz wskaźnik kolorystyczny, korzystając wyłącznie z produktów przebadanych, dostępnych na rynku i uznanych za bezpieczne oraz łagodne dla skóry. Kluczowe będzie opracowanie takiego rozwiązania, które zapewni szybką i wyraźną zmianę barwy w pełnym zakresie odczynu skóry, a jednocześnie nie będzie powodować podrażnień. Ważnym elementem projektu będzie również odpowiednio zaprojektowane opakowanie z instrukcją użytkowania i skalą kolorystyczną, która ułatwi samodzielną interpretację wyniku.

Młode badaczki podkreślają, że zastosowanie plastra może mieć szeroki wymiar praktyczny: – Ma on służyć nie tylko do obserwacji stanu skóry, lecz także do oceny wpływu kosmetyków, wody, stosowanych preparatów czy jakości powietrza na jej kondycję.

Może to mieć szczególne znaczenie dla osób z AZS, łuszczycą i trądzikiem, które często mają trudności z doborem odpowiedniej pielęgnacji. W tym sensie projekt wpisuje się w rozwój rozwiązań wspierających bardziej spersonalizowane podejście do terapii i codziennej troski o zdrowie skóry. Pierwsze wyniki badań nad inteligentnym plastrem poznamy za rok.

Fot. Tomasz Walów