Temat badań powinien fascynować

Poprosiliśmy naukowców UMW, którzy znaleźli się w najnowszej edycji rankingu World’s Top 2% Scientists, o wypełnienie krótkiego kwestionariusza dotyczącego głównych obszarów badawczych i osiągnięć naukowych. Wszyscy otrzymali taki sam zestaw pytań. Przedstawiamy badaczy z kategorii osiągnięć roku 2024.

Dr hab. Jan Biegus, prof. UMW

1. Funkcja pełniona na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu.
Zastępca dyrektora ds. nauki w Instytucie Chorób Serca

2. Główne obszary zainteresowań badawczych
Moim głównym obszarem zainteresowań badawczych jest niewydolność serca, patofizjologia tej choroby, ze szczególnym uwzględnieniem procesów prowadzących do tworzenia się obrzęków i retencji płynów w organizmie tej grupy chorych (congestion). Z drugiej strony badamy wraz z zespołem proces odwrotny czyli w jaki sposób organizm jest w stanie eliminować nadmiar zgromadzonych płynów (decongestion). Badamy zarówno zarówno sam proces decongestion, jak i staramy się znaleźć przydatne klinicznie markery, narzędzia, które mogą służyć do prowadzenia i optymalizacji tego procesu leczniczego.   

3. Dlaczego akurat ta dziedzina nauki stała się dla Pana najważniejsza?
Niewydolność serca to jedna z najczęstszych chorób sercowo-naczyniowych, a zastój jest główną przyczyną hospitalizacji wśród tych pacjentów. Równocześnie postęp w zwalczaniu zastoju w ostatnich dziesięcioleciu jest niewystarczający, co stanowi w mojej ocenie bardzo dobry pretekst, aby zająć się tym tematem. 

4. Które ze swoich osiągnięć uważa Pan za najbardziej przełomowe lub inspirujące?
Za szczególnie ważne uważam nasze ostatnie prace, powstałe we współpracy z moimi doktorantami. Pierwsza z nich, autorstwa lek. Barbary Ponikowskiej, dotyczy roli układu limfatycznego w procesie eliminacji płynów u chorych z niewydolnością serca. Druga, przygotowana wspólnie z lek. Gracjanem Iwankiem, analizuje wpływ suplementacji NaCl w trakcie procesu eliminacji nadmiaru płynów z organizmu. Obie prace dostarczają nowych, unikatowych danych dotyczących patofizjologii tego zjawiska i mogą znaleźć zastosowanie w praktyce klinicznej. Jako jedni z pierwszych pokazaliśmy zależność między przepływem limfatycznym – odpowiadającym za drenaż przestrzeni pozakomórkowej – a odpowiedzią diuretyczną. W badaniu SOLVRED-HF wykazaliśmy natomiast, że paradoksalnie podaż NaCl podczas leczenia diuretycznego może poprawiać odpowiedź diuretyczną i zwiększać potencjał eliminacji płynów u pacjentów ze zdekompensowaną niewydolnością serca.  

5. Które odkrycie, idea lub publikacja innego badacza szczególnie wpłynęły na Pana sposób myślenia o nauce?
W kardiologii jest kilka kluczowych badań, które wpłynęły na nasze (nie tylko moje) podejście do kardiologii i nauki, jako takiej. Chociaż myślę, że jeśli chodzi o moje rozumienie nauki to duży wpływ na mnie miał kurs dotyczący badań naukowych i klinicznych który był organizowany przez pracowników uniwersytetu Yale. 

6. Jak Pana badania mogą wpływać na życie codzienne ludzi albo rozwój technologii/społeczeństwa?
Myślę, że marzeniem każdego naukowca jest właśnie prowadzenie badań, które mają znaczenie praktyczne (w naszym przypadku kliniczne). Mam nadzieję, że prace naszego zespołu właśnie ten cel osiągną.  

7. Gdyby miał Pan nieograniczone zasoby i zespół, jakie badanie lub projekt chciałby Pan zrealizować?
Oczywiście bardzo trudno odpowiedzieć na to pytanie. Mam pewne pomysły, na badania które chciałbym zrealizować, ale obawiam się że trudno będzie w kilku zdaniach o tym opowiedzieć. Na pewno jest kilka bardzo ciekawych zagadnień, które nadal wymagają wyjaśnienia w kontekście tworzenia się zastoju w niewydolności serca.   

8. Jedna rada dla młodych osób, które myślą o karierze naukowej.
Myślę, że kluczowe jest znalezienie tematu, który naprawdę nas fascynuje.