TOP PICK 2025

Rok 2025 przyniósł publikacje, które wyraźnie pokazują kierunek rozwoju współczesnej medycyny i nauk biomedycznych. Redaktorzy naczelni czasopism wydawanych przez Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu – Advances in Clinical and Experimental Medicine, Dental and Medical Problems oraz Polymers in Medicine – wskazali artykuły, które w ich ocenie wnoszą istotny wkład do aktualnej wiedzy i odpowiadają na najważniejsze wyzwania zdrowotne.

Kryteria wyboru pozostają niezmienne: jakość metodologiczna, oryginalność spojrzenia oraz potencjał realnego wpływu: klinicznego, społecznego lub technologicznego. W TOP PICK 2025 znalazły się prace, które pokazują, że nowoczesna medycyna coraz rzadziej skupia się wyłącznie na jednym narządzie czy jednym objawie. Coraz częściej dotyczy całych systemów – biologicznych, psychicznych i społecznych.

Wybór Advances in Clinical and Experimental Medicine

Artykuły wyróżnione w 2025 roku na łamach Advances in Clinical and Experimental Medicine dotyczą obszarów, które w ostatnich latach zyskują coraz większe znaczenie w opiece zdrowotnej: zdrowia psychicznego kobiet w okresie okołoporodowym oraz funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego pacjentów z niewydolnością serca.

Jedna z wybranych publikacji koncentruje się na zaburzeniach psychicznych w czasie ciąży i po porodzie. Autorzy pokazują skalę zjawiska oraz jego konsekwencje dla zdrowia matki i rozwoju dziecka. Praca wpisuje się w rosnącą potrzebę uwzględniania zdrowia psychicznego jako stałego elementu opieki perinatalnej, a nie zagadnienia traktowanego pomocniczo lub doraźnie.

Drugi wyróżniony artykuł dotyczy pacjentów z niewydolnością serca i analizuje zmiany w zakresie funkcji poznawczych, nastroju oraz zdolności do samoopieki. Autorzy zwracają uwagę, że pogorszenie pamięci, koncentracji czy obniżony nastrój mogą pojawiać się niezależnie od stabilnych parametrów kardiologicznych i istotnie wpływać na przebieg choroby. Publikacja wskazuje na potrzebę systematycznej oceny tych obszarów w codziennej praktyce klinicznej.

– Wybór TOP PICK 2025 odzwierciedla translacyjny profil Advances in Clinical and Experimental Medicine: od rzetelnych obserwacji klinicznych, przez zrozumienie mechanizmów psychospołecznych, po ich znaczenie dla codziennej praktyki i organizacji opieki. Obie prace pokazują, że czynniki psychiczne, poznawcze i behawioralne są kluczowym elementem skutecznego wykorzystania dowodów naukowych w realnych warunkach klinicznych – podkreśla prof. Donata Kurpas, redaktorka naczelna czasopisma.

Wybór Dental and Medical Problems

TOP PICK 2025 w czasopiśmie Dental and Medical Problems pokazuje, jak dynamicznie rozwija się współczesna stomatologia. Wyróżnione artykuły dotyczą zarówno nowych technologii terapeutycznych, jak i narzędzi wspierających diagnostykę i planowanie leczenia.

Jedna z publikacji poświęcona jest zastosowaniu technologii laserowych w profilaktyce i leczeniu próchnicy. Artykuł stanowi globalny konsensus międzynarodowych ekspertów zrzeszonych w World Federation for Laser Dentistry i jest najpełniejszym podsumowaniem aktualnych dowodów naukowych w tym obszarze. Autorzy przedstawiają mechanizmy działania światła na tkanki zęba oraz rekomendacje dotyczące minimalnie inwazyjnego leczenia próchnicy — choroby o ogromnym znaczeniu zdrowotnym na całym świecie.

– To pierwsze globalne opracowanie konsensusowe dotyczące laserowego leczenia i zapobiegania próchnicy. Artykuł porządkuje wiedzę i przekłada ją na konkretne rekomendacje dla codziennej praktyki stomatologicznej – podkreśla prof. Mieszko Więckiewicz, redaktor naczelny Dental and Medical Problems.

Druga wyróżniona praca dotyczy cyfrowych narzędzi oceny ryzyka chorób przyzębia. Autorzy przedstawiają algorytm GF-PeDRA©, który integruje dane kliniczne, radiologiczne i ogólnoustrojowe, umożliwiając całościową ocenę ryzyka, diagnozy i rokowania. Narzędzie zostało zwalidowane na grupie 221 pacjentów i wykazało pełną zgodność z profesjonalną oceną kliniczną.

– GF-PeDRA© to narzędzie gotowe do zastosowania klinicznego, które może uporządkować diagnostykę i wspierać personalizację leczenia w periodontologii, dziedzinie istotnej dla ogólnego zdrowia pacjentów – zaznacza prof. Więckiewicz.

Wybór Polymers in Medicine

Wyróżnione w 2025 roku artykuły opublikowane w Polymers in Medicine dotyczą rozwoju biomateriałów i nowoczesnych metod terapeutycznych, które łączą inżynierię materiałową z potrzebami medycyny.

Jedna z prac opisuje wykorzystanie naturalnych substancji, takich jak propolis, do modyfikacji materiałów stosowanych w protetyce stomatologicznej. Autorzy pokazują, że odpowiednio dobrany dodatek może poprawić właściwości mechaniczne materiału, nie wpływając negatywnie na jego wygląd ani bezpieczeństwo użytkowania. Publikacja wpisuje się w nurt badań nad materiałami inspirowanymi rozwiązaniami biologicznymi.

Kolejna wyróżniona praca dotyczy terapii fotodynamicznej oraz roli nośników polimerowych w zwiększaniu jej selektywności i bezpieczeństwa. Autorzy omawiają zarówno potencjalne zastosowania kliniczne, jak i ograniczenia tej metody, zwracając uwagę na konieczność dalszych badań i standaryzacji procedur.

Czasopisma UMW
Advances in Clinical and Experimental Medicine, Dental and Medical Problems oraz Polymers in Medicine pełnią rolę platform wymiany wiedzy między badaczami, klinicystami i inżynierami biomedycznymi. Publikowane na ich łamach prace obejmują szerokie spektrum tematów – od badań podstawowych, przez analizy kliniczne, po rozwiązania o charakterze translacyjnym.