W kierunku doskonałości

Ponad 7,5 tysiąca studentów, w tym przeszło 2 tysiące nowo przyjętych, rozpoczęło rok akademicki 2026/2027 na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu. Uroczysta inauguracja tradycyjnie została zorganizowana 6 października w Auli Leopoldina. W programie znalazły się immatrykulacja studentów, wręczenie odznaczeń i nagród oraz wykład inauguracyjny dr. hab. Łukasza Gawędy, prof. IP PAN, poświęcony temu, jak ludzki umysł radzi sobie z niepewnością.

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, środowiska akademickiego oraz instytucji współpracujących z Uniwersytetem Medycznym we Wrocławiu. Wśród gości były wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk oraz wojewoda dolnośląska Anna Żabska. W Auli Leopoldina zasiedli także przedstawiciele władz rektorskich wrocławskich uczelni, reprezentanci dolnośląskich szpitali, samorządów zawodowych i służb mundurowych.

Wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk mówiła o rozwoju UMW jako uczelni, która łączy wieloletnią tradycję z nowoczesnością i ambitną wizją przyszłości. Zwróciła uwagę na rolę UMW nie tylko w kształceniu kadr medycznych, ale także w rozwoju Dolnego Śląska i całego kraju. Podkreśliła również znaczenie inwestycji realizowanych przez UMW i pogratulowała uczelni skutecznego wykorzystania 190 mln zł środków z Krajowego Planu Odbudowy mimo dużej presji czasu.

– Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu jak mało która uczelnia w Polsce łączy tradycję i doświadczenie z nowoczesnością i wizją rozwoju. Kształcicie państwo kadry nie tylko dla regionu czy kraju, ale dla całego świata. Drodzy studenci, życzę wam, abyście każdego dnia czerpali z wiedzy, doświadczenia i empatii swoich nauczycieli i pamiętali, że na końcu zawsze jest pacjent i człowiek – mówiła Katarzyna Kacperczyk.

Wiceminister dziękowała również kadrze akademickiej za odpowiedzialność za kształcenie kolejnych pokoleń oraz pracownikom administracyjnym i technicznym, podkreślając, że wspólnota uczelni obejmuje wszystkich jej pracowników. Odnosząc się do wyzwań stojących przed ochroną zdrowia, zaznaczyła, że szczególnego znaczenia nabierają dziś współpraca, odpowiedzialność i rozwój projektów służących pacjentom.

Do studentów zwróciła się również wojewoda dolnośląska Anna Żabska. Gratulując im wyboru uczelni, podkreśliła, że Wrocław i Dolny Śląsk dają młodym ludziom wyjątkowe możliwości rozwoju, ale to od nich zależy, jak wykorzystają zdobyte kompetencje. Dziękowała także władzom UMW za współpracę z administracją rządową, m.in. w obszarze bezpieczeństwa i przeciwdziałania dezinformacji, deklarując dalsze wsparcie dla uczelni.

Po co nam IDUB?

Rektor UMW prof. Piotr Ponikowski rozpoczął swoje wystąpienie od najnowszego sukcesu uczelni w rankingu Times Higher Education. Po raz pierwszy w historii Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu znalazł się w gronie 500 najlepszych uczelni świata i został najwyżej sklasyfikowaną polską uczelnią w tym zestawieniu.

Podkreślił, że za tym wynikiem stoi praca całej wspólnoty uczelni i szpitala.

– Przyjmując gratulacje, myślałem o tym jak długą drogę przeszliśmy razem przez ostatnie lata, jak bardzo zmieniliśmy wizerunek Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i USK; myślałem o ludziach, których codzienna praca złożyła się na ten sukces, o nauczycielach akademickich, pracownikach administracji, pracownikach szpitala, o naszych studentach i doktorantach. O wszystkich, których nazwisk nie wymieniają rankingi, a bez których ten sukces nie byłby możliwy – mówił prof. Piotr Ponikowski.

Dużo miejsca rektor poświęcił przyszłości UMW i projektowi przygotowanemu w konkursie Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza. Zwrócił uwagę, że prace nad wnioskiem stały się przede wszystkim okazją do rzetelnej autodiagnozy: wskazania nie tylko mocnych stron uczelni, lecz także barier, które sprawiają, że dobre pomysły nie zawsze przeradzają się w projekty, a rozwój naukowy zbyt często zależy od determinacji pojedynczych osób.

– Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu nie musi tworzyć doskonałości od podstaw. Musi sprawić, aby doskonałość, którą już mamy, stała się trwałym sposobem działania całej instytucji. Mamy wybitnych liderów i znakomite zespoły. Ich dorobek jest mocnym fundamentem. Teraz potrzebujemy organizacji, która pomnoży ich możliwości, pomoże wyrastać kolejnym liderom i nie uzależnia powodzenia ambitnych przedsięwzięć od nieustannego pokonywania barier własnymi siłami. Od wysp doskonałości do doskonałości całej organizacji. To najkrótszy opis zmiany, do której dążymy – podkreślił rektor.

Ten kierunek został opisany w projekcie HUMAN+. W jego centrum stoją ludzie, ich kompetencje, współpraca i możliwości działania, a „plus” oznacza przełożenie doskonałości naukowej na korzyści dla pacjentów, systemu ochrony zdrowia i społeczeństwa. UMW chce koncentrować wysiłki w trzech priorytetowych obszarach badawczych, łączyć badania podstawowe z praktyką kliniczną i tworzyć ciągłą drogę rozwoju talentów – od pierwszego studenckiego pomysłu do samodzielności naukowej.

Rektor zaznaczył też, że kierunek zmian nie jest uzależniony od wyniku konkursu IDUB. Finansowanie mogłoby przyspieszyć realizację planów i zwiększyć ich skalę, ale sama transformacja wynika z potrzeb uczelni i ma być kontynuowana niezależnie od rozstrzygnięcia konkursu.

Prof. Piotr Ponikowski zwrócił również uwagę na ścisły związek rozwoju UMW z Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym. Podkreślił, że leczenie, badania i kształcenie powinny być elementami jednej misji medycyny akademickiej, a pozycja uczelni musi iść w parze z siłą szpitala – zarówno w jakości leczenia, jak i w tworzeniu nowej wiedzy. Mówił także o inwestycjach, które mają wzmacniać ten model: Uniwersyteckim Centrum Pediatrii, planach rozwoju hematoonkologii dorosłych z radioterapią oraz modernizacji infrastruktury szpitalnej.

Ważnym wątkiem była społeczna odpowiedzialność uczelni. Rektor wskazał m.in. na uruchomienie kierunku psychologia, rozwój edukacji zdrowotnej oraz działania UMW przeciwko dezinformacji medycznej – od raportu i Obserwatorium Dezinformacji Medycznej i Odporności Informacyjnej po udział w Naukowym Think Tanku Polskiej Agencji Prasowej.

Całość przemówienia spinało hasło WE CARE – ZALEŻY NAM, odnoszące się do pacjentów, studentów, naukowców, pracowników oraz jakości i wiarygodności nauki.

Po co nam umysł?

Wykład inauguracyjny „Krótka historia o niepewności. Czyli po co nam umysł?” wygłosił dr hab. Łukasz Gawęda, prof. Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk, kierownik Laboratorium Psychopatologii Eksperymentalnej. Jest psychologiem łączącym doświadczenie kliniczne z pracą naukową, a w centrum jego zainteresowań znajdują się przede wszystkim psychologiczne mechanizmy psychoz. Bada m.in., w jaki sposób czynniki społeczne, psychologiczne i biologiczne wpływają na ryzyko rozwoju zaburzeń psychotycznych.

W swoim wystąpieniu mówił o niepewności jako jednym z podstawowych doświadczeń współczesnego człowieka i o tym, jak radzi sobie z nią ludzki umysł. Punktem wyjścia była teza, że jedną z jego głównych funkcji jest redukowanie niepewności poprzez tworzenie modeli, które pozwalają porządkować i przewidywać rzeczywistość. Nie zawsze jednak najważniejsza jest ich prawdziwość – często wystarcza, że dają poczucie wyjaśnienia i porządku.

Ten mechanizm pomaga zrozumieć, dlaczego ludzie ulegają teoriom spiskowym i dezinformacji. W świecie przeciążonym informacjami mózg coraz częściej korzysta z gotowych schematów i uproszczeń, bo jego biologiczne możliwości przetwarzania danych nie rosną wraz z ich ilością. To tworzy szczególnie podatny grunt dla fałszywych przekazów.

– Obawiam się, że dezinformacji i teorii spiskowych nie da się całkowicie wyeliminować. Nasz umysł uwielbia bajki i fantazje. Dla naszego umysłu najważniejsze jest często to, by zmniejszyć niepewność i znaleźć model, który pozwala wyjaśnić rzeczywistość. Dlatego tak ważne jest budowanie zaufania do wiedzy, którą można weryfikować i sprawdzać – mówił dr hab. Łukasz Gawęda, prof. IP PAN.

Naukowiec odniósł się także do uruchomionego w tym roku akademickim na UMW kierunku psychologia. Podkreślił, że współczesna psychologia powinna łączyć dorobek nauk podstawowych, wiedzę o mechanizmach psychicznych i praktykę kliniczną. Jego zdaniem właśnie takie nowoczesne podejście jest dziś szczególnie potrzebne i może mieć znaczenie także w przeciwdziałaniu dezinformacji oraz budowaniu zaufania do nauki.

Odznaczenia i wyróżnienia

Inauguracja była również okazją do uhonorowania pracowników Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu za dorobek naukowy, kliniczny, dydaktyczny i organizacyjny.

Medal wybity w srebrze otrzymała prof. Joanna Maj – wybitna klinicystka i specjalistka dermatologii, wieloletnia konsultant krajowa, laureatka Nagrody im. prof. Wąsika i nauczycielka wielu pokoleń lekarzy. Wręczając medal, rektor prof. Piotr Ponikowski podkreślił, że prof. Maj należy do tych osób, których dorobku nie sposób mierzyć wyłącznie liczbą publikacji. Zwrócił uwagę także na jej podejście do pacjentów – umiejętność uważnego słuchania, cierpliwego tłumaczenia i znajdowania czasu na rozmowę.

Srebrnym medalem uhonorowano również prof. Leszka Szenborna, pediatrę i specjalistę chorób zakaźnych. Jego działalność naukowa i kliniczna od lat koncentruje się na zapobieganiu chorobom, w tym na profilaktyce szczepiennej. Rektor szczególnie podziękował mu za zaangażowanie w czasie pandemii COVID-19 oraz wkład w rozwój programu szczepień przeciw HPV. Podkreślił także jego rolę jako nauczyciela akademickiego i mentora, który od blisko 40 lat kształci studentów i promuje kolejne pokolenia młodych naukowców.

Medal wybity w brązie otrzymała dr hab. Kamila Środa-Pomianek, której badania dotyczą jednego z najtrudniejszych problemów współczesnej onkologii – oporności komórek nowotworowych na leczenie. Srebrną Odznakę Honorową otrzymała dr Beata Tylińska.

Podczas uroczystości wręczono także odznaczenia państwowe. Złotym Krzyżem Zasługi uhonorowani zostali prof. Marzenna Bartoszewicz, prof. Wojciech Kosmala i prof. Witold Musiał, a Brązowym Krzyżem Zasługi – prof. Iwona Bil-Lula.

Medale „Za Długoletnią Służbę” otrzymali: Małgorzata Kabała i Renata Kozłowska – złote, Agnieszka Szklarz – srebrny, a Anna Trzyna – brązowy. Medal Komisji Edukacji Narodowej otrzymał dr Wojciech Słupski.

Nowi studenci w społeczności UMW

Jednym z najważniejszych momentów uroczystości była immatrykulacja. Ślubowanie przedstawicieli studentów wszystkich kierunków UMW, a także Szkoły Doktorskiej i Uniwersytetu Trzeciego Wieku odebrała prorektor ds. studentów i dydaktyki UMW prof. Agnieszka Piwowar.

– Nie mogliście trafić lepiej. Razem będziemy budować przyszłość i tworzyć markę najlepszej uczelni – zwróciła się do nowych studentów prof. Agnieszka Piwowar.

Reprezentanci studentów ślubowali m.in. wytrwale zdobywać wiedzę i umiejętności, przygotowywać się do pracy dla dobra innych ludzi, dbać o godność i dobre imię uczelni oraz odnosić się z szacunkiem do chorych. Następnie rektor prof. Piotr Ponikowski dokonał symbolicznego aktu przyjęcia ich do społeczności akademickiej UMW.

W imieniu studentów głos zabrała przewodnicząca Samorządu Studentów Elżbieta Borżyjewska, która szczególnie powitała osoby rozpoczynające naukę na UMW.

– Życzę wam, abyście z ciekawością i otwartością poznawali zarówno wybraną dziedzinę, jak i samych siebie – mówiła, przypominając również, że samorząd ma być dla studentów miejscem wsparcia i pomocy.
Uroczystość zakończyło wspólne wykonanie „Gaudeamus Igitur” przez Chór Medici Cantantes.

fot. Tomasz Walów