Zmęczenie w roli sabotażysty

Nowoczesne terapie zmieniły rokowania w stwardnieniu rozsianym, ale tylko wtedy, gdy pacjent przyjmuje leki zgodnie z zaleceniami. Najnowsze badania zespołu z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu pokazują, że największym wrogiem adherencji nie jest brak wiedzy, lecz… zmęczenie.

Zmęczenie, które wyłącza z działania

Pacjenci z rzutowo-remisyjną postacią SM uzyskali w skali ACDS wynik wskazujący na umiarkowane przestrzeganie zaleceń. Jako główny powód podawali chroniczne wyczerpanie — nie takie, które mija po śnie, ale obezwładniające zmęczenie typowe dla SM. Im wyższy poziom zmęczenia (MFIS), tym niższa adherencja. 

Jak podkreśla dr Justyna Chojdak-Łukasiewicz: „Zmęczenie w SM to objaw neurologiczny, który realnie ogranicza możliwości chorego.”

Depresja nie decyduje o leczeniu — kluczowa jest akceptacja choroby

W badaniu depresja i stres, mimo że często występowały u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, nie były związane z poziomem przestrzegania zaleceń terapeutycznych. Znaczenie miała natomiast akceptacja choroby: wyższy wynik w skali AIS wiązał się z lepszą adherencją. Pacjenci w Polsce mają dostęp do szerokiego wachlarza terapii i regularnych wizyt kontrolnych, a preferencje chorego mogą być uwzględniane przy wyborze leczenia lub jego zmianie. Dodatkowym wsparciem okazały się narzędzia cyfrowe, takie jak aplikacje przypominające o przyjmowaniu leków i ułatwiające monitorowanie objawów.

Edukacja i codzienne wsparcie

Skuteczne leczenie SM wymaga aktywnej współpracy pacjenta i zespołu medycznego — od nauki zarządzania energią, przez rehabilitację i wsparcie psychologiczne, po prostą codzienną pomoc: przypomnienie o dawce czy pomoc w organizacji dnia. SM to maraton, a nie sprint — regularność terapii decyduje o jakości życia.

Przeczytaj więcej

Autorki: Justyna Chojdak-Łukasiewicz, Aleksandra Kołtuniuk, Ewa Sawicka, Anna Pokryszko-Dragan

Materiał powstał na podstawie artykułu: https://doi.org/10.3389/fimmu.2025.1545430

Frontiers in Immunology, Adherence to therapeutic recommendation in relapsing-remitting multiple sclerosis patients