Zmiany w Kodeksie Etyki UMW

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu rozszerzył Kodeks Etyki na całą społeczność akademicką. Decyzja ta to nie tylko aktualizacja dokumentu, ale wyraźny sygnał: etyka to wspólna odpowiedzialność, a wartości zapisane w strategii uczelni znajdują realne odzwierciedlenie w codziennym życiu akademickim.

Kodeks Etyki Społeczności Akademickiej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu jest dokumentem odnoszącym się do otaczającego nas świata i tego, jak chcemy na niego reagować – na jakim fundamencie budujemy podejmowane decyzje. Z jednej strony są to wartości wpisane w strategię uczelni, ujęte w akronimie POWER (Pasja, Odwaga, Współpraca, Empatia, Rzetelność), ale z drugiej – etyka, rozumiana jako codzienna praktyka odpowiedzialności, uczciwości i wzajemnego szacunku.

To właśnie ta perspektywa stoi u podstaw zmian, wprowadzonych w funkcjonującym od listopada 2025 Kodeksie Etyki Pracowników, który został przygotowany w ramach wyróżnienia HR Excellence in Research. Już wtedy podkreślano, że jest to dokument „żywy” – otwarty na zmiany i rozwijający się wraz z potrzebami społeczności akademickiej.

Podczas marcowego posiedzenia Senatu przyjęto jego nowelizację, jako naturalną konsekwencję takiego podejścia. – W ostatnim czasie zdarzyło się kilka sytuacji, które pokazały, że nastąpiła potrzeba zaadresowania wspólnych wartości i postaw promowanych na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu do całej społeczności. Powstała więc nowa wersja dokumentu o nazwie Kodeks Etyki Społeczności Akademickiej – obejmująca już nie tylko pracowników, ale także studentów, doktorantów i wszystkich uczestników życia akademickiego  – zaznacza Monika Maziak, dyrektorka Biura Rektora, pełnomocniczka rektora ds. równego traktowania.

– Rozszerzenie kodeksu na studentów i doktorantów to krok bardzo istotny. Rozwój uczelni nie opiera się wyłącznie na doskonaleniu kompetencji naukowych, dydaktycznych czy organizacyjnych, ale także na budowaniu wspólnej kultury odpowiedzialności. Uniwersytet jest miejscem, w którym kształtują się przyszli lekarze, specjaliści różnych zawodów medycznych, naukowcy i nauczyciele akademiccy. Dlatego tak ważne jest, aby od początku swojej drogi akademickiej funkcjonowali w środowisku, które jasno komunikuje standardy postępowania i pokazuje, że profesjonalizm zawsze idzie w parze z odpowiedzialnością moralną – podkreśla prof. Agnieszka Hałoń, prorektor ds. rozwoju kadry akademickiej i przewodniczącej Komitetu Sterującego ds. HR Excellence in Research.

Wspólna odpowiedzialność – także studentów
Najważniejszą zmianą w kodeksie jest włączenie studentów do wspólnego systemu wartości i zasad. Oznacza to odejście od modelu, w którym student jest wyłącznie odbiorcą procesu dydaktycznego, na rzecz podejścia, w którym jest jego współtwórcą.

Kodeks wprost definiuje standardy uczciwości akademickiej, wskazując niedopuszczalność: ściągania, korzystania z niedozwolonych pomocy, innych form nierzetelności w procesie kształcenia.

Jednocześnie podkreśla odpowiedzialność studentów za jakość środowiska akademickiego – m.in. poprzez: rzetelny, merytoryczny i wyrażony z szacunkiem feedback, współtworzenie kultury dialogu i wzajemnego szacunku, aktywne uczestnictwo w życiu uczelni.

To zmiana, która wyraźnie pokazuje, że etyka nie jest przypisana do jednej grupy, ale jest wspólną odpowiedzialnością całej społeczności.

Zmiany zostały szeroko skonsultowane i spotkały się z pozytywną opinią Rady Dydaktyki, Komitetu Sterującego HR Excellence oraz przedstawicieli Samorządu Studentów i Doktorantów.

Etyka w praktyce – obszary działania
Kodeks Etyki Społeczności Akademickiej porządkuje także najważniejsze obszary funkcjonowania uczelni, wskazując, jak w praktyce realizować wartości i zasady etyczne w poniższych obszarach:

• działalność naukowa – rzetelność badań, uczciwość publikacyjna, transparentność i odpowiedzialność za wyniki badań.
• działalność dydaktyczna – wysoka jakość kształcenia, obiektywizm oceniania, kultura relacji, przeciwdziałanie nieuczciwości akademickiej – po obu stronach procesu edukacyjnego.
• relacje zawodowe i społeczne – wzajemny szacunek, brak dyskryminacji, transparentność działań, odpowiedzialna komunikacja – również w przestrzeni publicznej.
• odpowiedzialność społeczna – upowszechnianie rzetelnej wiedzy, przeciwdziałanie pseudonauce, udział w debacie publicznej i świadomość wpływu działań uczelni na otoczenie. 

Znaczenie dla przyszłości uczelni
Rozwój kodeksu ma również wymiar systemowy. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego sygnalizuje, że w przyszłości kodeksy etyki mogą stać się obowiązkowe dla uczelni, a ich zakres może obejmować nie tylko wartości, ale także sposoby reagowania na ich naruszenia. Dlatego też obecna wersja dokumentu stanowi ważny krok w kierunku budowania spójnych, nowoczesnych standardów funkcjonowania uczelni.

– Rozszerzenie Kodeksu Etyki należy więc odczytywać jako wyraźny sygnał, że UMW chce budować nowoczesny uniwersytet oparty nie tylko na wysokich standardach merytorycznych, ale również na zaufaniu, szacunku i poczuciu odpowiedzialności współdzielonej przez całą społeczność akademicką – dodaje prorektor prof. Agnieszka Hałoń.

Dokument otwarty
Nowy kodeks nadal pozostaje dokumentem otwartym – będzie dalej rozwijany i dostosowywany do zmieniających się realiów, wyzwań społecznych i potrzeb wspólnoty akademickiej.

– To podejście dojrzałe i potrzebne, bo uczelnia zmienia się wraz z otoczeniem społecznym, wyzwaniami cywilizacyjnymi i oczekiwaniami kolejnych pokoleń członków wspólnoty akademickiej. Rozwijanie kultury etycznej wymaga nie tylko zapisów, ale również dialogu, gotowości do refleksji i odwagi w reagowaniu na nowe sytuacje – zaznacza prof. Agnieszka Hałoń.

Kodeks Etyki Społeczności Akademickiej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu nie jest więc jedynie dokumentem formalnym – jest kompasem, który pomaga podejmować decyzje w sposób odpowiedzialny, uczciwy i zgodny z wartościami wspólnoty. A jego najnowsza wersja pokazuje jasno: za te wartości odpowiadamy wszyscy.