UMW na XXXV Forum Ekonomicznym w Karpaczu

Dezinformacja medyczna, bezpieczeństwo poznawcze i edukacja zdrowotna będą najważniejszymi tematami obecności Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu podczas XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu. W dniach 8–10 września przedstawiciele UMW wezmą udział w debatach i warsztatach dotyczących wpływu fałszywych treści na decyzje zdrowotne i zaufanie do wiedzy. Uczelnia zaprezentuje także swoje technologie i ofertę współpracy z biznesem, a eksperci UMW zabiorą głos w dyskusjach o neurologii i chorobach rzadkich.

Temat dezinformacji ma dla UMW w 2026 roku znaczenie strategiczne. Jest jednym z głównych obszarów kampanii „Zdrowiej wiedzieć”, w ramach której uczelnia podejmuje działania dotyczące wiarygodności informacji o zdrowiu, edukacji i odpowiedzialnego korzystania ze źródeł wiedzy.

Uczelnie wobec dezinformacji

9 września w godz. 13.30–15.30 odbędzie się organizowane przez Polską Agencję Prasową wydarzenie „Dezinformacja i bezpieczeństwo poznawcze”, które poprowadzi red. Wojciech Tumidalski z PAP.

Na początku spotkania głos zabiorą rektorzy uczelni uczestniczących w wydarzeniu. Każdy odpowie na pytanie: „Jakie konkretne działanie powinny podjąć polskie uczelnie, aby zwiększyć bezpieczeństwo poznawcze społeczeństwa?” Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu reprezentować będzie rektor, prof. Piotr Ponikowski.

W dalszej części zaplanowano prezentację raportu Uniwersytetu Jagiellońskiego i Polskiej Agencji Prasowej oraz debatę ekspercką „Kto steruje naszym myśleniem? Dezinformacja, utrata zaufania i walka o wiarygodność informacji”. W gronie ekspertów znajdzie się dr Dorota Sikora, dyrektorka Biura Rankingów i Komunikacji Naukowej UMW.

Specjalnie na spotkanie w Karpaczu Obserwatorium Dezinformacji Medycznej i Odporności Informacyjnej UMW, działające w Centrum Odkryć Medycznych, przygotowało pierwsze wydanie Barometru dezinformacji. Analiza trendów z ostatniego kwartału została zdominowana przez narracje wokół tzw. Lex Szarlatan. Barometr pokazuje ich zasięg i zróżnicowanie oraz pozwala identyfikować potencjalne kryzysy informacyjne. To właśnie bieżące monitorowanie dezinformacji ma być jednym z punktów wyjścia do rozmowy o tym, jak uczelnie powinny na nią reagować.

– Rolą uczelni nie jest tylko prostowanie kolejnych mitów. Musimy stale obserwować, jakie fałszywe treści zyskują popularność, wyjaśniać je prostym językiem i uczyć, jak rozpoznawać wiarygodne źródła. Ważne jest także, by reagować wcześniej, zanim nieprawdziwa narracja zdąży się utrwalić. Na Forum pokażemy skalę problemu, którą opisaliśmy w naszym raporcie. Chcemy jednak przede wszystkim rozmawiać o rozwiązaniach – edukacji zdrowotnej, odpowiedzialnej komunikacji nauki oraz współpracy uczelni, mediów, instytucji publicznych i organizacji społecznych. Odporność na dezinformację buduje się wspólnie – mówi dr Dorota Sikora.

Jak dezinformacja wpływa na decyzje o zdrowiu

Tego samego dnia, 9 września w godz. 12.20–13.20 na Scenie Dolnośląskiej, odbędzie się debata „Dezinformacja medyczna i jej wpływ na decyzje dotyczące szczepień, diagnostyki, leczenia i profilaktyki”.

Punktem wyjścia do rozmowy będą m.in. wyniki raportu przygotowanego przez Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu i Mediaboard. Panel połączy perspektywę nauki, administracji państwowej, organizacji społecznych i fact-checkingu. Uczestnicy podejmą temat wykorzystania analizy danych i sztucznej inteligencji do wykrywania fałszywych narracji, a także edukacji, regulacji i rozwiązań społecznych, które mogą ograniczać ich wpływ na decyzje dotyczące profilaktyki, diagnostyki i leczenia.

W panelu udział wezmą dr Dorota Sikora z UMW, posłanka Jolanta Niezgodzka, Marcel Kiełtyka, członek zarządu Stowarzyszenia Demagog, Tomasz Prosiński, prezes Fundacji Mentalnie Równi, oraz dr Michał Marek, kierownik Zespołu Analiz Zagrożeń Zewnętrznych NASK. Debatę poprowadzi Wioletta Samborska, dyrektorka Centrum Odkryć Medycznych UMW.

Temat wpływu fałszywych informacji na zdrowie powróci 10 września w godz. 13.30–14.45 podczas panelu Forum Ochrony Zdrowia „Dezinformacja medyczna a skuteczne leczenie chorób cywilizacyjnych. Co zrobić, żeby nie zalewały nas fake newsy medyczne”.

Dyskusja skoncentruje się na skutkach pseudomedycznych treści dla profilaktyki i leczenia chorób cywilizacyjnych. Wśród tematów znajdą się m.in. narracje antyszczepionkowe i antystatynowe, dezinformacja dotycząca zdrowego stylu życia oraz pytanie, jak tworzyć przekazy zgodne z zasadami EBM, a jednocześnie atrakcyjne i zrozumiałe dla odbiorców.

Przez wszystkie trzy dni Forum w Strefie Dolnego Śląska działać będzie także stoisko Centrum Odkryć Medycznych UMW poświęcone dezinformacji medycznej oraz raportowi UMW i Mediaboard.

Edukacja zdrowotna jako systemowa odpowiedź

Dezinformacja będzie również tematem panelu rektorskiego KRAUM „Edukacja zdrowotna i zdrowie publiczne jako systemowe wsparcie walki z dezinformacją medyczną”, zaplanowanego na 9 września o godz. 10.00.

Doświadczenia, które staną się punktem wyjścia do dyskusji, obejmują edukację zdrowotną w szkołach, bezpłatny podręcznik przygotowany z udziałem ekspertów UMW, działania Wrocławia w zakresie wyszczepialności oraz narzędzia cyfrowe, takie jak platforma Custom-Med.

– Samo prostowanie kolejnych fałszywych informacji nie wystarczy. Potrzebujemy edukacji zdrowotnej, która daje ludziom wiedzę i narzędzia do świadomego podejmowania decyzji dotyczących zdrowia. Mamy już konkretne doświadczenia – od badań nad skalą dezinformacji po rozwiązania wspierające edukację – i podczas Forum chcemy rozmawiać o tym, jak przełożyć je na działania systemowe – mówi prof. dr hab. Agnieszka Piwowar, prorektor ds. studentów i dydaktyki UMW, która będzie moderować panel.

Do udziału zaproszono Ewę Skrzywanek, Dolnośląską Kurator Oświaty, Jolantę Niezgodzką, posłankę na Sejm, Monikę Maziak, dyrektorkę Biura Rektora UMW, oraz dr Dorotę Kiedik, specjalistkę zdrowia publicznego, współautorkę podręcznika do edukacji zdrowotnej i prezes Dolnośląskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego.

Hejt: jak reagować i chronić własne granice

Praktyczny wymiar funkcjonowania w środowisku cyfrowym podejmą eksperci Katedry Psychiatrii UMW. 9 września w godz. 17.15–18.30 odbędzie się warsztat „Hejt – skala zjawiska i sposoby ochrony”, przygotowany przez dr hab. Dorotę Szcześniak, prof. UMW, oraz dr. hab. Bartłomieja Stańczykiewicza, prof. UMW z Katedry Psychiatrii UMW.

Uczestnicy nauczą się rozpoznawać granicę między merytoryczną krytyką a atakiem personalnym, poznają zasady komunikacji deeskalacyjnej oraz sposoby reagowania na agresywne wiadomości, trolling, prowokacje, publiczne ośmieszanie czy uporczywe podważanie kompetencji.

– Nie każda krytyczna wypowiedź jest hejtem, ale też nie każdy atak wymaga naszej odpowiedzi. Odporność psychiczna nie oznacza braku emocji ani konieczności znoszenia agresji. Oznacza umiejętność rozpoznawania własnych reakcji, świadomego wybierania sposobu działania, korzystania ze wsparcia i chronienia swoich granic – podkreśla dr hab. Bartłomiej Stańczykiewicz, prof. UMW.

Technologie UMW i współpraca z biznesem

Podczas Forum swoją ofertę zaprezentuje także Centrum Transferu Technologii UMW. Na stoisku będzie można poznać wynalazki i rozwiązania MedTech opracowywane na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu oraz przykłady współpracy naukowców z biznesem, która doprowadziła do powstania konkretnych produktów.

CTT przedstawi możliwości współpracy z UMW przy projektach badawczo-rozwojowych i grantowych, komercjalizacji wyników badań oraz ofertę usług B+R uczelni.

Neurologia w kontekście Europejskiego Planu Zdrowia Mózgu

9 września w godz. 14.00–16.00 w Sali Kongresowej odbędzie się panel „Neurologia w Polsce w kontekście Europejskiego Planu Zdrowia Mózgu (European Brain Plan)”.

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu reprezentować będzie dr hab. Marta Waliszewska-Prosół z Kliniki Neurologii UMW. Dyskusja będzie dotyczyć zmian systemowych w polskiej neurologii i kierunków rozwoju opieki w odniesieniu do europejskich działań na rzecz zdrowia mózgu.

Choroby rzadkie – rozwiązania systemowe

9 września w godz. 16.05–17.05 w ramach Forum Ochrony Zdrowia odbędzie się panel „Choroby rzadkie: systemowe rozwiązania i ich realizacja”.

UMW reprezentować będzie prof. Krzysztof Kałwak z Katedry i Kliniki Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej UMW.

Uczestnicy będą rozmawiać o realizacji Planu dla Chorób Rzadkich i potrzebie stworzenia spójnych ram prawnych, wykorzystaniu Funduszu Medycznego i kierunkach jego zmian, organizacji i finansowaniu świadczeń oraz dostępie pacjentów do nowoczesnych terapii.